GAP trong chứng khoán là gì? Cách ứng dụng GAP trong đầu tư - Phần II

Trong đầu tư chứng khoán, việc hiểu và áp dụng các chiến lược giao dịch hiệu quả có thể là chìa khóa dẫn đến thành công. Nối tiếp từ phần I, trong phần II này, bài viết sẽ đi sâu vào cách nhận diện và tận dụng GAP trong giao dịch chứng khoán, cùng với việc đề cập đến các chiến lược chính như GAP and GO và GAP Fading. Phân tích ảnh hưởng của GAP tăng và giảm đối với giá cổ phiếu sẽ giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về cơ hội và rủi ro. Đồng thời, việc biết cách quản lý rủi ro hiệu quả khi giao dịch với GAP sẽ giúp nhà đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro.

1. Chiến lược giao dịch với GAP

1.1. Chiến lược giao dịch GAP

Các nhà giao dịch có một số chiến lược tùy ý sử dụng để tận dụng GAP. Một chiến lược phổ biến là GAP and GO, bao gồm việc xác định các cổ phiếu có khoảng trống giá đáng kể và giao dịch chúng khi thị trường mở cửa. Một chiến lược khác là GAP Fading, bao gồm giao dịch theo GAP với kỳ vọng giá sẽ đảo chiều và lấp đầy GAP.

1.2. Ví dụ về chiến lược giao dịch GAP suy kiệt

Biểu đồ giá sau đây là một ví dụ về GAP suy kiệt xảy ra trong giá cổ phiếu Netflix vào mùa hè năm 2018. 

Hình 1.1. Ví dụ về GAP suy kiệt xảy ra trong giá cổ phiếu Netflix vào mùa hè năm 2018

Trong lần xuất hiện đầu tiên, giá đạt đỉnh cao nhất và khối lượng giao dịch tăng cao hơn, đỉnh điểm là khối lượng giao dịch cao nhất vào ngày sau khi GAP suy kiệt xuất hiện. Người mua tích cực mua khiến cho giá nhanh chóng tăng cao, thu hút sự chú ý của nhiều nhà đầu tư tiềm năng khác gia nhập thị trường. Một khi giá đạt đến mức cao nhất, thì dường như không còn người mua để đẩy giá cao hơn nữa. Trong ngày có GAP giảm, lượng người bán gia tăng đã tham gia thị trường với mục tiêu chính là bán ra thay vì đẩy giá lên cao hơn. Kết quả là, vào ngày giao dịch tiếp theo, sau khi GAP giảm xuất hiện, giá mở cửa ở mức cao hơn nhưng lại đóng cửa ở mức thấp hơn, thể hiện qua cây nến dài màu đỏ, biểu thị cho khối lượng bán ra lớn trong ngày đó.

2. Ảnh hưởng của GAP đối với giá cổ phiếu    

2.1. GAP tăng có nghĩa là gì?

GAP tăng đề cập đến khoảng trống giá trong đó giá giao dịch hiện tại cao hơn mức cao nhất của phiên trước đó. GAP tăng xảy ra khi giá mở cửa của chứng khoán cao hơn đáng kể so với giá đóng cửa trước đó, dẫn đến khoảng trống trên biểu đồ.

Điều này thường xảy ra khi cổ phiếu có tin tức tích cực, chẳng hạn như báo cáo doanh thu tốt hơn mong đợi hoặc dữ liệu kinh tế hoặc cụ thể của công ty thuận lợi khác. GAP tăng thường có thể cho thấy tâm lý thị trường lạc quan và có thể phản ánh sự quan tâm của nhà đầu tư cũng như áp lực mua tăng lên.

Tùy thuộc vào loại GAP và khối lượng giao dịch đi kèm, GAP tăng có thể báo hiệu sự bắt đầu của một xu hướng mới hoặc sự tiếp tục của xu hướng tăng hiện tại.

Hình 2.1. Biểu đồ minh họa GAP tăng

2.2. GAP giảm cho biết điều gì?

GAP giảm trong giao dịch thường cho thấy sự sụt giảm mạnh về giá khi mức giá thấp nhất của ngày hiện tại cao hơn mức giá cao nhất của ngày hôm trước, cho thấy áp lực bán gia tăng và đà giảm giá tiềm năng.

GAP giảm là trường hợp mà trong đó giá mở cửa của chứng khoán thấp hơn đáng kể so với giá đóng cửa của ngày hôm trước. Đây thường có thể là phản ứng trước những tin tức tiêu cực, chẳng hạn như báo cáo doanh thu không chính xác hoặc dữ liệu kinh tế vĩ mô bất lợi. GAP giảm có thể đóng vai trò là mức kháng cự đối với cổ phiếu vì giá có thể gặp khó khăn trong việc di chuyển lên trên GAP. GAP giảm cũng có thể báo hiệu một sự đảo chiều tiềm năng nếu nó xảy ra ở cuối một xu hướng tăng, cho thấy áp lực bán đang lấn át lực mua.

Khối lượng là một chỉ báo quan trọng khi diễn giải GAP giảm, vì khối lượng lớn cho thấy tâm lý giảm giá mạnh hơn, trong khi khối lượng thấp có thể cho thấy người bán ít tin tưởng hơn.

Hình 2.2. Biểu đồ minh họa GAP giảm

3. Quản lý rủi ro khi giao dịch với GAP

3.1.  Những rủi ro khi giao dịch với chiến lược GAP

Rủi ro với GAP trong giao dịch bao gồm biến động giá tăng, khả năng biến động giá đáng kể và khó thực hiện giao dịch ở mức giá mong muốn.

Tương tự như bất kỳ chiến lược giao dịch nào, GAP trong giao dịch có những rủi ro riêng. Một rủi ro chính với GAP là chúng có thể cung cấp tín hiệu sai. Ví dụ: GAP có thể gợi ý sự bắt đầu của một xu hướng mới, nhưng nếu nó nhanh chóng lấp đầy thì đó có thể chỉ là phản ứng thái quá tạm thời đối với tin tức.

Một rủi ro khác là tính thanh khoản. GAP có thể gây ra vấn đề về thanh khoản, khiến nhà giao dịch khó vào hoặc thoát vị thế ở mức giá mong muốn. Điều này đặc biệt đúng ở những thị trường ít thanh khoản hơn, nơi GAP thường xuyên hơn và lớn hơn do khả năng trượt giá tăng lên.

Các nhà giao dịch cũng có nguy cơ đánh giá sai loại GAP, điều này có thể dẫn đến các quyết định giao dịch không chính xác. Ví dụ: một GAP suy kiệt bị nhầm lẫn với GAP phá vỡ có thể dẫn đến việc nhà giao dịch giữ một vị thế với kỳ vọng về một xu hướng mới, chỉ để thấy giá đảo chiều và GAP được lấp đầy.

3.2. Làm thế nào để nhà đầu tư có thể dự đoán một GAP mở cửa?

Để dự đoán GAP mở cửa trong giao dịch, nhà đầu tư cần phân tích hoạt động trước thị trường, tin tức, báo cáo doanh thu và tâm lý thị trường tổng thể để tìm các dấu hiệu về động lượng tích cực có thể dẫn đến giá mở cửa cao hơn. Nhà đầu tư tìm thấy điều này bằng cách xem xét nơi hợp đồng tương lai đang giao dịch và thậm chí cả nơi ETF đang giao dịch.

Dự báo việc mở GAP đòi hỏi phải đánh giá nhiều yếu tố khác nhau có thể đẩy giá cổ phiếu lên cao. Một số yếu tố cần xem xét bao gồm:

1. Các sự kiện tin tức, chẳng hạn như báo cáo doanh thu khả quan hoặc thông báo có lợi từ công ty
2. Các chỉ báo kỹ thuật, chẳng hạn như cổ phiếu phá vỡ mức cao mới
3. Quan sát các lệnh mua thuật toán lớn có thể gây ra chênh lệch giá, đặc biệt nếu mức cao trước đó bị phá vỡ

Bằng cách xem xét các yếu tố này, bạn có thể đưa ra dự đoán sáng suốt hơn về GAP tiềm năng đang mở ra. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là dự đoán GAP không phải là một môn khoa học chính xác và nhà đầu tư phải luôn xem xét các yếu tố thị trường khác và sử dụng các chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả.

3.3.  Nguyên nhân cổ phiếu chênh lệch qua đêm

Khoảng trống cổ phiếu qua đêm do những thay đổi đáng kể trong tâm lý thị trường hoặc thông tin mới xảy ra khi thị trường chứng khoán đóng cửa. Một số yếu tố có thể khiến cổ phiếu tạo ra GAP chỉ sau một đêm. Các sự kiện tin tức xảy ra khi thị trường đóng cửa, chẳng hạn như báo cáo doanh thu hoặc thông báo lớn của công ty, có thể dẫn đến những thay đổi đáng kể về giá trị cảm nhận của cổ phiếu, khiến cổ phiếu mở cửa vào ngày giao dịch tiếp theo ở một mức giá khác.

Ngoài ra, những thay đổi trong tâm lý nhà đầu tư dựa trên tin tức ngoài giờ có thể dẫn đến chênh lệch giá cổ phiếu vào sáng hôm sau. Giao dịch theo thuật toán, đặc trưng bởi các giao dịch tự động lớn, cũng có thể gây ra các GAP trên biểu đồ giá khi mức kỹ thuật bị phá vỡ.

4. Ứng dụng và phân tích GAP 

4.1. GAP giá trị hợp lý (Fair Value GAP - FVG)

Trong giao dịch, GAP giá trị hợp lý đề cập đến sự khác biệt được cảm nhận giữa giá thị trường hiện tại của một tài sản và giá trị nội tại hoặc giá trị hợp lý của nó.

GAP này xuất hiện khi giá cổ phiếu lệch lớn so với giá trị mà người ta cảm nhận là công bằng. Thường thì nhà đầu tư sẽ thấy điều này qua một dãy ba cây nến trên biểu đồ, nơi một cây nến lớn không được các cây nến xung quanh bao phủ hoàn toàn, tạo nên một khoảng trống gọi là GAP giá trị hợp lý. GAP này giống như một nam châm kéo giá về phía nó trong tương lai, bởi vì sự mất cân bằng đã tạo ra GAP sẽ khiến giá quay trở lại khu vực đó.

Khi GAP giá trị hợp lý được lấp đầy, giá có thể tiếp tục di chuyển theo hướng ban đầu, vì sự mất cân bằng tạo ra GAP đã được giải quyết.

Hình 4.1. Biểu đồ minh họa GAP giá trị hợp lý

4.2. Giao dịch khoảng trống giá hợp lý (Fair Value GAP) như thế nào?

Để giao dịch Fair Value GAP, nhà đầu tư cần theo dõi sự khác biệt giữa giá thị trường hiện tại và giá trị nội tại của một tài sản. Mua khi giá thị trường thấp hơn giá trị hợp lý và bán khi giá ở trên. Sử dụng phân tích cơ bản để đánh giá giá trị hợp lý.

Giao dịch chênh lệch giá trị hợp lý đòi hỏi phải xác định các cổ phiếu có chênh lệch giá đáng kể so với giá trị hợp lý và mong đợi sự đảo ngược về giá trị hợp lý. Ví dụ: nếu một cổ phiếu tăng giá đáng kể so với giá trị hợp lý của nó, nhà giao dịch có thể bán khống cổ phiếu với kỳ vọng rằng giá sẽ trở về giá trị hợp lý, lấp đầy GAP một cách hiệu quả. Tương tự, nếu một cổ phiếu giảm giá đáng kể so với giá trị hợp lý của nó, nhà giao dịch có thể mua cổ phiếu với kỳ vọng giá sẽ trở về giá trị hợp lý.

Quản lý rủi ro là rất quan trọng khi giao dịch GAP trị hợp lý, vì giá có thể không phải lúc nào cũng trở về giá trị hợp lý và các nhà giao dịch nên chuẩn bị cho những khoản lỗ tiềm ẩn.

4.3. Mức độ phổ biến của GAP trong cổ phiếu

GAP chắc chắn là điều thường xuyên xảy ra trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, tần suất của chúng có thể khác nhau tùy thuộc vào các yếu tố như tính thanh khoản của thị trường và khung thời gian được quan sát. GAP chung xảy ra thường xuyên và không nhất thiết thể hiện sự thay đổi đáng kể trong tâm lý thị trường. GAP thường được lấp đầy nhanh chóng, đôi khi ngay cả trong cùng một ngày giao dịch.

Mặt khác, các GAP như GAP phá vỡ hoặc GAP tiếp diễn, biểu thị sự bắt đầu hoặc tiếp tục của một xu hướng, ít xảy ra hơn nhưng có thể có ý nghĩa quan trọng hơn đối với các nhà giao dịch.

4.4. Ảnh hưởng của GAP đến giá cổ phiếu

GAP ảnh hưởng đến giá cổ phiếu theo nhiều cách khác nhau. GAP có thể có tác động đáng kể đến giá cổ phiếu. Chúng thường xảy ra khi các nguyên tắc cơ bản của thị trường thay đổi trong thời gian ngoài giờ do các sự kiện như cuộc gọi thu nhập, dẫn đến giá mở cửa khác vào ngày giao dịch tiếp theo.

GAP có thể báo hiệu sự bắt đầu của một xu hướng mới, sự đảo ngược của xu hướng hiện tại hoặc sự thay đổi mạnh mẽ trong tâm lý thị trường, tất cả đều có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. GAP cũng có thể tạo ra các vùng hỗ trợ hoặc kháng cự mới, có thể ảnh hưởng đến biến động giá trong tương lai.

Ví dụ: GAP tăng có thể tạo ra mức kháng cự mới nếu giá cố gắng vượt lên trên GAP, trong khi GAP giảm có thể hình thành mức hỗ trợ mới nếu giá không giảm xuống dưới mức đó.

Kết luận, việc hiểu biết và áp dụng GAP trong giao dịch là một phần quan trọng của chiến lược đầu tư. Các GAP có thể phản ánh sự thay đổi trong tâm lý thị trường và cung cấp cơ hội giao dịch dựa trên sự thay đổi đó. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phải cẩn thận xem xét các yếu tố khác nhau và loại GAP để đưa ra quyết định chính xác. Quản lý rủi ro là một yếu tố không thể thiếu khi giao dịch với GAP, đặc biệt là trong việc đánh giá khả năng GAP được lấp đầy và tác động của nó đối với giá cổ phiếu. Cuối cùng, việc kết hợp phân tích kỹ thuật và cơ bản sẽ giúp nhà đầu tư tận dụng tối đa các cơ hội mà GAP mang lại, đồng thời giảm thiểu rủi ro.

Tài liệu tham khảo: 

Quantified Strategies. (2024). “Gaps:Definition, Types and Trading Strategy Examples”. https://www.quantifiedstrategies.com/gaps/#Are_all_gaps_filled

Quantified Strategies. (2023). "Gap Trading Strategies." https://www.quantifiedstrategies.com/gap-trading-strategies/

Saigon Trade Coin. (2023). "Fair Value Gap là gì." https://saigontradecoin.com/fair-value-gap-la-gi/#:~:text=Fair%20Value%20Gap%20