Những điều cần biết về Hệ thống giao dịch KRX

Ngày 21/8/2023, Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HCM (HOSE) đã có cuộc họp với các thành viên (công ty chứng khoán - CTCK) về kế hoạch triển khai dự án KRX trong giao dịch. Hệ thống giao dịch mới này có thể làm thay đổi rất nhiều yếu tố như: thay đổi các phương pháp đầu tư cũ, tiềm năng thị trường chứng khoán (TTCK), nâng hạng thị trường Việt Nam. Do đó bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu xem có gì trong hệ thống KRX đó.

1, ĐỊNH NGHĨA:

Hệ thống KRX là hệ thống công nghệ thông tin quản lý và điều hành giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam, được HOSE ký kết với Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX) vào năm 2012 với giá trị 600 tỉ đồng. Dự án này nhằm nâng cấp công nghệ hệ thống và cơ sở hạ tầng của sàn giao dịch chứng khoán tại Việt Nam.

Theo thông tin mới nhất từ HOSE, dự án sẽ chuẩn bị “go-live” vào ngày 11/12/2023, sau đó sẽ chính thức vận hành vào cuối năm 2023 (Ảnh).

Tuy nhiên trong quá khứ đã nhiều lần hệ thống bị chậm tiến độ “go-live” từ 2020 đến nay do các vấn đề khách quan như dịch bệnh Covid hay khối lượng lắp đặt quá lớn. Hiện tại cũng vẫn còn vấn đề khi chỉ có 25/76 công ty chứng khoán hoàn thành kiểm thử 100% chức năng. Chưa kể hệ thống go live cuối năm nay mới chỉ là các tính năng cơ bản và triển khai từ từ các tính năng mới sau. Do đó kỳ vọng Nhà đầu tư nên là mục tiêu dài hạn nhiều hơn là kỳ vọng quá nhiều thay đổi lớn cho ngắn hạn.

2, SẢN PHẨM

Những sản phẩm và cải tiến mà KRX sẽ mang đến TTCK Việt Nam:

• Giao dịch trong ngày (T+0): Cho phép Nhà đầu tư mua và bán cổ phiếu liên tục ngay trong ngày (điều mà trước đây chỉ xuất hiện trên TTCK phái sinh). Nghiệp vụ này dự kiến sẽ giúp TTCK Việt Nam cải thiện về thanh khoản và kéo một lượng tiền lớn từ kênh phái sinh quay trở lại TT cơ sở .
• Bán khống (short selling): Cho phép Nhà đầu tư vay mượn cổ phiếu và bán khống nhằm bảo vệ danh mục hoặc hưởng lợi ngay cả khi cổ phiếu đang giảm giá. Bán khống là một phần quan trọng giúp tăng thanh khoản và tính ổn định của các thị trường phát triển. Dự kiến đây sẽ là nghiệp vụ được Nhà đầu tư quan tâm nhất.
• Rút ngắn thời gian thanh toán
• Hợp đồng quyền chọn (option contract)

3, LỢI ÍCH:

• Tạo tiền đề giải quyết các nút thắt trong việc nâng hạng TT như: thanh toán bù trừ trung tâm CCP (Nhà đầu tư không phải ký quỹ 100% tiền để mua chứng khoán mà chỉ cần ký quỹ một lượng nhỏ 10 - 20% là mua được rồi) và nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng.

Nhờ đó sẽ giúp tăng niềm tin của Nhà đầu tư nước ngoài trên TTCK Việt, qua đó gia tăng được dòng vốn này tham gia (dự báo từ 3,5 - 4 tỷ USD tăng thêm).

Theo nghiên cứu từ học viện CFA, khi một thị trường được nâng hạng từ cận biên sang mới nổi, chỉ số chính sẽ tăng trung bình 23.2% từ ngày thông báo đến ngày có hiệu lực.

• Tăng thanh khoản cho TT nhờ các yếu tố: T0, ký quỹ, bán khống, thêm nhiều sản phẩm để phù hợp với khẩu vị của nhiều Nhà đầu tư.

→ Đa dạng kênh đầu tư cho Nhà đầu tư và tăng nguồn thu từ phí thuế cho Sở Chứng khoán và các Công ty Chứng khoán.

• Phân tán rủi ro: Hiện tại sản phẩm Phái sinh với khả năng giao dịch T0 mới chỉ có Hợp đồng tương lai của chỉ số Vn30, khi dòng tiền tập trung 1 sản phẩm Phái sinh như vậy rõ ràng sẽ khiến rủi ro biến động ở sản phẩm này trở nên rất lớn. Do đó khi có thêm nhiều sản phẩm, cộng với TT cơ sở cũng được giao dịch T0 sẽ giúp dòng tiền đầu cơ có nhiều sự lựa chọn hơn, hạn chế tập trung rủi ro cùng 1 chỗ.
• Thúc đẩy giao dịch thuật toán (Algorithmic/Quant trading): Sử dụng chương trình máy tính để thực hiện giao dịch hoàn toàn tự động theo thuật toán giao dịch được lập trình sẵn. Các chiến lược phổ biến: Lướt sóng siêu ngắn (Scalping), giao dịch theo cặp (Pair trading) hay giao dịch lưới (Grid).

KRX sẽ giúp đẩy mạnh giao dịch thuật toán nhờ hệ thống trading nhanh, mượt hơn; nhiều sản phẩm hơn phù hợp với nhiều chiến thuật giao dịch theo thuật toán.