08/12/2025
225 lượt đọc
Giao dịch định lượng (Algorithmic Trading) thường được xem là một lĩnh vực khá phức tạp đối với người mới bắt đầu. Với sự kết hợp giữa toán học, thống kê và công nghệ, nó có thể khiến không ít người cảm thấy e ngại khi mới tiếp cận. Tuy nhiên, như câu nói nổi tiếng: "Đừng bao giờ sợ bắt đầu lại. Những khởi đầu nhỏ có thể dẫn tới những thành công lớn". Và trong thế giới giao dịch định lượng, điều này hoàn toàn đúng. Với sự học hỏi và thực hành không ngừng, bạn sẽ dần làm chủ được lĩnh vực này.
Điều tuyệt vời của giao dịch định lượng là bạn không cần phải thử nghiệm ngay với số vốn thật. Các công ty môi giới cung cấp rất nhiều công cụ mô phỏng thị trường thực tế, giúp bạn học hỏi mà không phải đối mặt với rủi ro tài chính. Nhưng khi nào thì bạn nên bắt đầu thực sự? Một trong những cách tốt nhất để bắt đầu là đọc các cuốn sách cơ bản, hiểu rõ nền tảng và dần dần phát triển thêm chiến lược của mình. Dưới đây là 5 cuốn sách mà tôi khuyên bạn nên đọc nếu muốn bắt đầu hành trình giao dịch định lượng.
Cuốn sách này là một trong những cuốn kinh điển mà bất kỳ ai muốn làm quen với giao dịch định lượng cũng nên đọc. “Không có gì là quá khó nếu bạn thực sự hiểu và kiên nhẫn học hỏi” – Ernest Chan đã chứng minh điều này trong cuốn sách của mình. Ông cung cấp một cái nhìn tổng quan tuyệt vời về cách thiết lập một hệ thống giao dịch định lượng "bán lẻ" sử dụng MatLab hoặc Excel. Cuốn sách này rất dễ tiếp cận, giúp bạn không cảm thấy choáng ngợp bởi các thuật toán phức tạp ngay từ những bước đầu tiên. Nó giải thích cách xây dựng mô hình giao dịch, quản lý rủi ro, thực thi tự động và giới thiệu các chiến lược như theo xu hướng và quay lại giá trị trung bình.
“Điều quan trọng không phải là bạn biết gì, mà là bạn hiểu như thế nào về những gì bạn biết” – Đây là lời khuyên từ Tiến sĩ Rishi K. Narang trong cuốn sách của mình. Mặc dù được viết cho những nhà đầu tư muốn hiểu cách thức hoạt động của các quỹ phòng hộ định lượng, cuốn sách này cũng rất hữu ích với các nhà giao dịch bán lẻ. Nó giúp bạn hiểu được cái nhìn sâu sắc về việc xây dựng một hệ thống giao dịch định lượng chuyên nghiệp. Những vấn đề như chi phí giao dịch, quản lý rủi ro, và các chiến lược của các quỹ chuyên nghiệp được trình bày rõ ràng và dễ hiểu. Đọc cuốn sách này giúp bạn nhìn nhận giao dịch định lượng không chỉ là chiến lược, mà còn là cách thức vận hành của một hệ thống phức tạp.
Với câu nói nổi tiếng từ Albert Einstein: “Nếu bạn không thể giải thích một điều gì đó một cách đơn giản, bạn chưa hiểu rõ về nó”, cuốn sách này của Barry Johnson sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của các sàn giao dịch và “cấu trúc thị trường”. Đây là một cuốn sách tuyệt vời nếu bạn muốn tìm hiểu về các thuật toán thực thi giao dịch mà các ngân hàng và công ty môi giới sử dụng. Tuy nhiên, đừng lo, dù cuốn sách chủ yếu đề cập đến các thuật toán thực thi, bạn vẫn có thể áp dụng kiến thức này vào chiến lược giao dịch định lượng của mình, giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn về thị trường và cách thức các giao dịch diễn ra.
Cuốn sách này là phần tiếp theo của cuốn sách đầu tiên mà Ernest Chan đã viết. Với câu nói "Hãy hành động trước khi bạn nghĩ rằng bạn đã sẵn sàng", Tiến sĩ Chan tiếp tục khai thác các chiến lược giao dịch như theo xu hướng, quay lại giá trị trung bình, và một số chiến lược giao dịch tần suất cao. Cuốn sách này mang lại cho bạn những hiểu biết sâu sắc hơn về các chiến lược thực tế, đồng thời cung cấp các chi tiết thực thi chiến lược phức tạp hơn, ví dụ như Kalman Filters, Cointegration, và các phương pháp thống kê nâng cao. Dù có phần phức tạp hơn về mặt toán học, cuốn sách này vẫn rất đáng để đọc nếu bạn muốn đi sâu hơn vào giao dịch định lượng.
Cuốn sách này đi vào một chủ đề rất quan trọng mà nhiều người mới bắt đầu thường bỏ qua: “Hiểu thị trường không chỉ là hiểu các chiến lược, mà còn là hiểu cách các thị trường vận hành”. Larry Harris không chỉ tập trung vào các chiến lược giao dịch mà còn đi sâu vào cấu trúc thị trường, giúp bạn hiểu rõ hơn về cách các sàn giao dịch và các lệnh giao dịch hoạt động. Mặc dù cuốn sách này không tập trung vào chiến lược giao dịch cụ thể, nó rất quan trọng đối với những ai muốn hiểu rõ hơn về cách thức thực hiện giao dịch và tối ưu hóa việc thực thi lệnh.
Nếu bạn là người mới bắt đầu, việc tìm hiểu các khái niệm cơ bản về giao dịch định lượng sẽ giúp bạn có một nền tảng vững chắc để phát triển thêm chiến lược của riêng mình. Những cuốn sách trên không chỉ cung cấp những kiến thức cơ bản mà còn giúp bạn hiểu rõ hơn về cách các quỹ chuyên nghiệp vận hành, từ đó áp dụng các kiến thức này vào chiến lược giao dịch của mình. Như câu nói của Peter Drucker: “Cách tốt nhất để dự đoán tương lai là tạo ra nó”. Đừng ngần ngại bắt đầu từ những bước nhỏ, và bạn sẽ dần thấy mình phát triển mạnh mẽ trong thế giới giao dịch định lượng.
0 / 5
Trong giao dịch theo hệ thống, khoảnh khắc khó chịu nhất không phải là một phiên thua lỗ lớn, mà là một chuỗi thua đều đặn kéo dài. Ở thị trường Việt Nam, đặc biệt với phái sinh VN30F1M, sáu tháng liên tục không hiệu quả là đủ để khiến phần lớn trader bắt đầu nghi ngờ mọi thứ mình đang làm.
Một trong những giả định ngầm nhưng có ảnh hưởng lớn nhất đến cách nhà đầu tư tiếp cận thị trường là việc coi thị trường tài chính như một cỗ máy. Theo cách nhìn này, nếu hiểu đủ rõ các biến số đầu vào, nếu xây dựng được mô hình đủ tinh vi, ta có thể dự đoán chính xác đầu ra – giá sẽ đi đâu, khi nào, và bao xa.
Mô hình head and shoulders (vai đầu vai) là một trong những mô hình phân tích kỹ thuật cơ bản nhưng rất mạnh mẽ trong việc dự đoán xu hướng thị trường. Mô hình này rất phổ biến trong các giao dịch chứng khoán cơ sở và phái sinh, đặc biệt là tại các thị trường có độ biến động cao như Việt Nam. Được coi là mô hình đảo chiều, head and shoulders thường xuất hiện sau một xu hướng tăng, báo hiệu rằng giá có thể đảo chiều giảm, hoặc có thể xuất hiện ngược lại sau một xu hướng giảm, báo hiệu sự đảo chiều thành tăng.
Khi trader mới bước vào thị trường, đặc biệt là phái sinh VN30, một trong những câu chuyện được kể nhiều nhất là: “Có market maker kéo giá quét stop”. Sau vài lần bị hit stop rất gọn, đúng đỉnh đúng đáy, cảm giác đó là hoàn toàn thật. Nhưng nếu dừng lại ở mức “có ai đó săn mình”, thì rất dễ đi lạc hướng.
Nếu phải mô tả thị trường tài chính giai đoạn 2026 bằng một cụm từ, thì đó là: khó định hình nhưng không hề yên ắng. Sau nhiều năm thị trường bị dẫn dắt bởi những câu chuyện lớn – từ COVID, kích thích tiền tệ, lạm phát cho tới AI – nhà đầu tư dần nhận ra một vấn đề: những narrative này không còn vận hành theo đường thẳng. Lãi suất không tăng mạnh nữa nhưng cũng không quay về mức cực thấp. Lạm phát hạ nhiệt nhưng vẫn dai dẳng. AI tiếp tục thay đổi nền kinh tế, nhưng lợi nhuận không còn phân bổ đồng đều như giai đoạn đầu. Trong một môi trường như vậy, đầu tư dựa trên một kịch bản duy nhất trở nên cực kỳ mong manh.
Với rất nhiều người bước vào trading định lượng, data mining gần như là phản xạ tự nhiên đầu tiên. Bạn có dữ liệu giá, có indicator, có máy tính đủ mạnh, vậy thì việc “quét” hàng trăm, hàng nghìn tổ hợp tham số để tìm ra chiến lược có lợi nhuận nghe rất hợp lý. Cảm giác này đặc biệt mạnh với những ai có nền tảng kỹ thuật: code chạy được, backtest ra equity curve đẹp, drawdown thấp, Sharpe cao – mọi thứ trông rất khoa học và thuyết phục.
Được nghiên cứu và phát triển bởi các chuyên gia từ QMTrade và cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Truy cập ngay!