31/07/2024
3,147 lượt đọc
Phái sinh được coi là một kênh đầu tư hấp dẫn, có tiềm năng mang lại lợi nhuận lớn nếu nhà đầu tư biết chọn đúng thời điểm mua bán. Đặc biệt, trong thời kỳ thị trường biến động mạnh, phái sinh được xem là một công cụ hữu hiệu để phòng ngừa rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận. Nhưng liệu với các nhà đầu tư mới, chứng khoán phái sinh có phải là lĩnh vực nên khám phá? Hãy cùng QM Capital tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.
.webp)
Phái sinh chính thức ra mắt tại thị trường Việt Nam vào năm 2017 với hai sản phẩm chính: hợp đồng tương lai chỉ số VN30 và hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ 5 năm. Chỉ sau 4 năm có mặt trên sàn chứng khoán Việt Nam, phái sinh đã phát triển nhanh chóng, góp phần tích cực vào sự ổn định của thị trường chứng khoán cơ sở.
Tính đến tháng 7 năm 2023, tổng số tài khoản giao dịch phái sinh đã vượt qua con số 1,34 triệu, tăng gấp 546 lần so với thời kỳ đầu. Khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai chỉ số VN30 trong bảy tháng đầu năm 2023 đạt trung bình 225.178 hợp đồng mỗi phiên, giảm 17,41% so với cùng kỳ năm 2022 nhưng vẫn là con số trung bình cao thứ hai từ trước đến nay, chỉ sau kỷ lục năm 2022.
Một trong những điểm hấp dẫn của phái sinh là khả năng giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro danh mục. Đặc biệt, khi thị trường biến động dẫn đến chứng khoán cơ sở giảm điểm và cổ phiếu nắm giữ mất giá, nhà đầu tư có thể bù đắp khoản lỗ bằng cách bán hợp đồng tương lai.
Ngoài ra, tham gia phái sinh không đòi hỏi nhà đầu tư phải có số vốn tương đương giá trị hợp đồng tương lai. Số tiền ký quỹ chỉ cần một phần nhỏ so với giá trị hợp đồng và tỷ lệ này khác nhau tùy theo từng công ty chứng khoán. Trong trường hợp thị trường tăng hoặc giảm, nhà đầu tư có thể thực hiện giao dịch T0 (giao dịch trong ngày) để chủ động ứng phó với các diễn biến bất ngờ của thị trường.
Khi thị trường cơ sở giảm điểm, nhà đầu tư có thể sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro cho danh mục đầu tư của mình. Bằng cách bán hợp đồng tương lai, họ có thể bù đắp khoản lỗ từ các cổ phiếu nắm giữ.
3.1. Nắm rõ về phái sinh
Một trong những nguyên nhân chính khiến nhà đầu tư thất bại khi tham gia phái sinh là không hiểu rõ cách thức hoạt động của sản phẩm tài chính này. Nhà đầu tư cần nắm vững xu hướng của chỉ số VN30, các yếu tố tác động đến chỉ số này, cũng như hiểu rõ bản chất của phái sinh, ưu và nhược điểm, và các rủi ro có thể gặp phải.
Mặc dù thị trường phái sinh tại Việt Nam đang phát triển, quy mô vẫn còn khá nhỏ và nguồn vốn còn hạn chế. Nếu nhà đầu tư không hiểu rõ quy luật vận động của thị trường (nhịp tăng/giảm, tích lũy hay tiếp tục xu hướng), họ sẽ dễ dàng bỏ lỡ những cơ hội thu lợi nhuận tiềm năng hoặc không thể cắt lỗ đúng thời điểm.
3.2. Làm chủ được tâm lý
Rèn luyện tâm lý đầu tư là yếu tố cực kỳ quan trọng khi thực hiện các giao dịch hợp đồng tương lai. Với tâm lý vững vàng, nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác trước các biến động của thị trường. Giống như đầu tư chứng khoán cơ sở, khi giao dịch phái sinh, nhà đầu tư cần thiết lập và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc giao dịch. Ví dụ, không nên dồn toàn bộ vốn vào đầu tư phái sinh; thay vào đó, chứng khoán phái sinh nên được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro danh mục thay vì là kênh đầu tư duy nhất để sinh lời.
Hơn nữa, do tính chất đòn bẩy cao của phái sinh, nhà đầu tư cần kiểm soát tâm lý của mình, đặc biệt khi thị trường biến động mạnh, để tránh thực hiện các giao dịch khi tâm trạng không ổn định.
3.3. Có khả năng xác định giai đoạn giao dịch
Khi kiểm soát được tâm lý, nhà đầu tư có thể xác định thời điểm giao dịch hợp lý và tạm ngừng để quan sát thị trường. Ví dụ, nếu nhà đầu tư đã đạt được lợi nhuận đáng kể trong một xu hướng tăng, nên chốt lời và tạm đứng ngoài để theo dõi và đánh giá thị trường trước khi quyết định giao dịch tiếp. Tương tự, khi thị trường đang trong giai đoạn sideway với biên độ dao động hẹp, nhà đầu tư nên kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi thị trường bứt phá khỏi vùng tích lũy và hình thành xu hướng rõ ràng.
Ngoài ra, nhà đầu tư cũng cần lưu ý đến các phiên giao dịch vào cuối tuần, cuối tháng, cuối quý, hoặc các phiên cơ cấu danh mục quỹ và đáo hạn phái sinh. Đây là những thời điểm thị trường có thể biến động bất thường, vì vậy nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng khi thực hiện giao dịch trong những khoảng thời gian này.

4.1. Không cần lập trình
QMTrade cho phép nhà đầu tư mới tham gia vào giao dịch tự động mà không cần kỹ năng lập trình. Nền tảng cung cấp các bot giao dịch được thiết kế sẵn, giúp nhà đầu tư dễ dàng cấu hình và sử dụng mà không cần hiểu biết sâu về lập trình.
4.2. Dữ liệu API tốc độ cao
QMTrade sử dụng dữ liệu API tốc độ cao, đảm bảo rằng các bot giao dịch của bạn luôn nhận được thông tin thị trường cập nhật và chính xác nhất.
4.3. Công cụ kiểm thử cao cấp
Nền tảng cung cấp các công cụ kiểm thử cao cấp, cho phép nhà đầu tư mô phỏng và kiểm tra chiến lược giao dịch trước khi mạo hiểm với tiền thật. Công cụ kiểm thử này giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về hiệu quả của chiến lược và điều chỉnh kịp thời.
4.4. Thư viện Bot đa dạng
QMTrade sở hữu một thư viện bot đa dạng, phù hợp với nhiều phong cách và chiến lược giao dịch khác nhau. Các bot này được thiết kế để theo dõi và phân tích biến động của thị trường liên tục, xử lý khối lượng dữ liệu lớn và đưa ra quyết định dựa trên các thuật toán..
4.5. Giao diện người dùng thân thiện
QMTrade cung cấp một giao diện người dùng thân thiện và dễ sử dụng, kết hợp với các công cụ phân tích mạnh mẽ. Nhà đầu tư mới có thể nhanh chóng làm quen và bắt đầu giao dịch mà không gặp phải những khó khăn phức tạp.
Tóm lại, giao dịch phái sinh mang lại nhiều lợi ích cho các nhà đầu tư mới, giúp tối ưu hóa lợi nhuận và quản lý rủi ro hiệu quả. Nhờ sử dụng đòn bẩy tài chính, nhà đầu tư có thể kiểm soát lượng tài sản lớn với vốn đầu tư nhỏ. Ngoài ra, phái sinh còn cho phép nhà đầu tư bảo hiểm rủi ro và tận dụng biến động giá để kiếm lời trong mọi điều kiện thị trường.
📌TẠI QMTRADE, MỌI NGƯỜI CÓ THỂ DỄ DÀNG XÂY DỰNG VÀ KIỂM THỬ CHIẾN LƯỢC GIAO DỊCH PHÁI SINH TRƯỚC KHI SỬ DỤNG TIỀN THẬT ĐỂ TRÁNH NHỮNG RỦI RO KHÔNG ĐÁNG CÓ.
TRẢI NGHIỆM TÍNH NĂNG TẠI: QMTRADE

0 / 5
Sai lầm rất phổ biến của người mới là thấy chỉ số tăng mạnh một phiên rồi kết luận thị trường đã tạo đáy. Thực tế, một nhịp hồi kỹ thuật thường có 3 đặc điểm: giá bật lên sau chuỗi giảm sâu, tâm lý bớt hoảng loạn, nhưng khối lượng chưa thật sự cải thiện và chỉ số vẫn chưa vượt lại các vùng kỹ thuật quan trọng. Phiên ngày 17/03/2026 là ví dụ khá rõ. VN-Index tăng 17,08 điểm, đóng cửa ở 1.710,29 điểm, số mã tăng là 179 so với 147 mã giảm, nhưng giá trị khớp lệnh HoSE chỉ khoảng 20,9 nghìn tỷ đồng, vẫn dưới trung bình 20 phiên. Cùng lúc đó, phân tích kỹ thuật của AseanSC cho thấy VN-Index khi ấy vẫn đóng cửa dưới MA10, MA20 và MA50, tức là xu hướng ngắn hạn chưa thực sự đảo chiều, nên nhịp tăng này nghiêng nhiều hơn về một nhịp hồi kỹ thuật hơn là tín hiệu xác nhận tiền lớn quay lại.
Điều đầu tiên người mới cần nhớ là thị trường gần như luôn đi trước nền kinh tế thật một nhịp. Khi chu kỳ vĩ mô bắt đầu đổi pha, tiền không chờ đến lúc GDP, lợi nhuận doanh nghiệp hay tín dụng tăng rõ ràng rồi mới vào. Nó thường phản ứng ngay khi có dấu hiệu áp lực lãi suất bớt căng, thanh khoản dễ thở hơn, hoặc rủi ro hệ thống giảm xuống. Việt Nam năm 2023 là ví dụ rất dễ kiểm chứng. Trong năm đó, Ngân hàng Nhà nước giảm lãi suất điều hành 4 lần; Reuters ghi rõ lãi suất tái cấp vốn và tái chiết khấu đều giảm tổng cộng 150 điểm cơ bản. Cùng giai đoạn đó, VNDIRECT ghi nhận đến ngày 25/5/2023 VN-Index đã lên 1.064,6 điểm, tăng 5,7% từ đầu năm, và thanh khoản bình quân 3 sàn trong tháng 5 lên 13.905 tỷ đồng mỗi phiên, tăng 4,7% so với tháng trước. Nghĩa là tiền đã bắt đầu quay lại thị trường ngay khi điều kiện tài chính bớt xấu, dù nền kinh tế thực lúc đó vẫn còn khó.
Khi mới học quant trading, rất nhiều người có chung một cảm giác phấn khích. Chỉ cần tải dữ liệu giá về, viết vài dòng Python, gắn thêm một vài điều kiện như MA cắt nhau, RSI quá bán hay breakout đỉnh cũ, rồi chạy backtest là có ngay một đường vốn tăng rất đẹp. Nhìn vào kết quả đó, ai cũng dễ nghĩ rằng mình vừa tìm ra một chiến lược có thể kiếm tiền thật. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ backtest chỉ cho ta biết chiến lược sẽ trông như thế nào nếu quá khứ diễn ra đúng như dữ liệu đang có trong máy. Nó không hề đảm bảo rằng khi bước ra thị trường thật, nơi có độ trễ, có chi phí, có tâm lý và có những biến động bất ngờ, chiến lược đó vẫn giữ được hiệu quả như vậy.
Trong quant trading, rất nhiều người mới thường nhìn thị trường như một bài toán thuần số liệu. Họ tập trung vào giá, khối lượng, biến động, chỉ báo kỹ thuật, đôi khi thêm vài biến cơ bản như P/E, tăng trưởng lợi nhuận hay dòng tiền. Cách tiếp cận đó không sai, nhưng nó vẫn thiếu một lớp rất quan trọng, đó là lớp thông tin đang làm thay đổi kỳ vọng của thị trường theo thời gian thực. Giá là thứ ta nhìn thấy trên biểu đồ, nhưng trước khi giá dịch chuyển luôn tồn tại một quá trình hình thành nhận thức. Nhà đầu tư đọc tin, diễn giải tin, so sánh tin đó với kỳ vọng đã có sẵn trong đầu, rồi mới ra quyết định mua hay bán. News sentiment nằm đúng ở khoảng giữa đó. Nó không chỉ nói rằng có tin tức xuất hiện, mà còn giúp đo xem thị trường nhiều khả năng sẽ cảm nhận tin đó theo hướng nào, mạnh hay yếu, bất ngờ hay đã được phản ánh từ trước.
Trong tài chính, quant (quantitative analyst) là những người sử dụng toán học, thống kê, lập trình và dữ liệu để nghiên cứu thị trường và xây dựng chiến lược đầu tư. Điểm khác biệt lớn nhất giữa quant và trader truyền thống nằm ở cách họ nhìn thị trường. Một trader thông thường có thể dựa vào kinh nghiệm, tin tức hoặc cảm nhận để quyết định mua bán. Trong khi đó, quant cố gắng định lượng mọi thứ bằng dữ liệu. Họ không hỏi “cổ phiếu này có vẻ sẽ tăng không?”, mà hỏi “trong dữ liệu 15 năm qua, khi cổ phiếu có những đặc điểm như thế này thì xác suất tăng là bao nhiêu?”.
Trong đầu tư và quant trading, alpha được hiểu là phần lợi nhuận vượt trội mà một strategy tạo ra so với thị trường. Nếu một chiến lược có thể kiếm được lợi nhuận tốt hơn mức tăng chung của thị trường một cách ổn định, người ta nói rằng strategy đó có alpha. Ví dụ nếu chỉ số thị trường tăng trung bình 10% mỗi năm, nhưng một strategy trading tạo ra lợi nhuận 15% mỗi năm, thì phần 5% vượt trội có thể được xem là alpha. Nhiệm vụ chính của các trader định lượng và các quỹ quant chính là tìm ra những signal hoặc pattern trong dữ liệu có thể tạo ra alpha như vậy.
Được nghiên cứu và phát triển bởi các chuyên gia từ QMTrade và cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Truy cập ngay!