Giao dịch định lượng - Quantitative Trading trong đầu tư chứng khoán là gì?

02/02/2024

29,542 lượt đọc

Giao dịch định lượng thường được sử dụng bởi các tổ chức tài chính, các doanh nghiệp để mua hoặc bán với khối lượng lên đến hàng trăm nghìn cổ phiếu, hoặc một mức khối lượng tương đương đối với các sản phẩm tài chính khác. Vậy, giao dịch định lượng là gì? Hãy cùng tìm hiểu thêm ở bài viết dưới đây nhé!

1. Khái niệm

Giao dịch định lượng là một hình thức giao dịch sử dụng các chiến lược đầu tư dựa trên phân tích định lượng, sử dụng các tính toán toán học và phân tích số liệu để xác định các cơ hội giao dịch. Giá và khối lượng là hai trong số các dữ liệu đầu vào phổ biến hơn được sử dụng trong phân tích định lượng làm đầu vào chính cho các mô hình toán học. 

Một số điểm chính cần chú ý:

  • Giao dịch định lượng sử dụng các hàm toán học và mô hình giao dịch tự động để đưa ra quyết định giao dịch.
  • Trong loại hình giao dịch này, dữ liệu được kiểm tra ngược (Backtesting) được áp dụng vào các tình huống khác nhau để giúp xác định và đánh giá cơ hội sinh lời.
  • Ưu điểm của giao dịch định lượng là cho phép sử dụng tối ưu dữ liệu sẵn có và loại bỏ việc ra quyết định dựa trên cảm xúc có thể xảy ra trong quá trình giao dịch.
  • Một nhược điểm của giao dịch định lượng là nó có hạn chế về việc sử dụng: một chiến lược giao dịch định lượng sẽ mất hiệu quả khi các bên khác trên thị trường biết về nó hoặc khi điều kiện thị trường thay đổi.

Các nhà giao dịch định lượng tận dụng công nghệ hiện đại, toán học và sự sẵn có của các cơ sở dữ liệu toàn diện để đưa ra quyết định giao dịch hợp lý. Họ lấy một kỹ thuật giao dịch và tạo mô hình của nó bằng cách sử dụng toán học, sau đó phát triển một chương trình máy tính áp dụng mô hình vào dữ liệu thị trường lịch sử. Mô hình sau đó được backtest và tối ưu hóa. Nếu đạt được kết quả thuận lợi, hệ thống sẽ được triển khai trên thị trường thực tế với vốn thực.

2. Quant Trading hoạt động như thế nào?

Giao dịch định lượng thường liên quan đến việc quyết định chiến lược, backtest hệ thống, thực thi hệ thống và quản lý rủi ro. Các bước mà các quantitative trader thường thực hiện để tạo một chiến lược giao dịch hiệu quả như sau:

  • Xác định chiến lược giao dịch: Đây được xem là bước chân đầu tiên trong giao dịch, nhằm xác định rằng trader sẽ thực hiện giao dịch dựa trên những quy tắc nào. Đây có thể chỉ là những quy tắc cơ bản về hành động giá (Price – Action) hoặc cũng có thể là sự kết hợp của nhiều chỉ báo khác nhau. 
  • Phát triển, thiết lập các thuật toán dựa vào chiến lược giao dịch: Tại bước này, trader cần phải chuyển đổi các quy tắc của chiến lược thành những mô hình toán học. Tiếp đó, thực hiện mã hóa các mô hình toán học này để tạo ra những thuật toán.
  • Kiểm tra chiến lược với thuật toán vừa mới xây dựng: Trader cần phải sử dụng dữ liệu lịch sử của thị trường để đưa ra đánh giá khách quan nhất về thuật toán. Nếu như hiệu quả mà thuật toán mang lại chưa cao thì sẽ phải thực hiện chỉnh sửa.
  • Tự thiết lập các công cụ quản lý rủi ro cho bản thân: Muốn quản lý dòng tiền hiệu quả, các trader cần phải xây dựng kịch bản giao dịch, đặt stop loss, take profit,… và tích hợp vào hệ thống.
  • Triển khai các hệ thống trực tiếp trên thị trường giao dịch: Bắt đầu thực hiện các giao dịch thật và quan sát, phân tích tiềm năng lợi nhuận, mức rủi ro để có sự cải tiến thêm về thuật toán.
  • Tiếp tục phát triển những chiến lược mới, tối ưu hóa hệ thống trong những điều kiện cụ thể khác nhau của thị trường.

Nhìn chung, các hệ thống được tạo có thể từ hoàn toàn thủ công đến hoàn toàn tự động. Hơn nữa, các chương trình và hệ thống khác nhau được phát triển bởi các trader khác nhau sẽ cạnh tranh để tạo ra lợi nhuận cao hơn. Do đó, các trader sẽ cần phải liên tục cải thiện hệ thống giao dịch của mình để duy trì tính cạnh tranh.


3. Ưu, nhược điểm

Ưu điểm

Quant Trading có một số ưu điểm nhất định, bao gồm:

  • Tự động hóa: Một trong những lợi thế lớn nhất của giao dịch định lượng là nó có thể được tự động hóa. Nghĩa là các giao dịch có thể được thực hiện nhanh chóng và hiệu quả mà không cần sự can thiệp của con người. Ngoài ra, nó cũng hỗ trợ các nhà đầu tư trong quá trình tính toán và phân tích xác suất để có thể xác định và thực hiện các giao dịch sinh lời. Cho dù lượng thông tin trên thị trường có nhiều đến đâu thì thuật toán vẫn có thể kiểm soát được nó và phân tích một cách chính xác nhất. Trong khi đó, nếu thực hiện điều này bằng quy trình thủ công, các nhà đầu tư rất dễ nhầm lẫn. Điều này đặc biệt hữu ích trong một thị trường hoạt động 24/7 và biến động nhanh như thị trường tiền điện tử.
  • Tính khách quan: Các chiến lược giao dịch định lượng dựa trên các mô hình và thuật toán toán học, có thể giúp loại bỏ các cảm xúc như tham lam, sợ hãi,… và ý kiến chủ quan khỏi quá trình giao dịch. Điều này có thể dẫn đến kết quả giao dịch nhất quán và đáng tin cậy hơn, vì các quyết định dựa trên dữ liệu và phân tích.
  • Backtest: Một trong những lợi ích của quant trading là khả năng backtest (kiểm tra lại) chiến lược. Dựa trên dữ liệu lịch sử giá, backtest cho phép trader đánh giá hiệu suất, kiểm tra xem chiến lược hoạt động như thế nào, có khả thi hay không và tinh chỉnh chiến lược đó trước khi giao dịch thực sự bằng tiền thật.
  • Quản lý rủi ro: Các chiến lược giao dịch định lượng thường kết hợp các kỹ thuật quản lý rủi ro để giảm thiểu tác động của các giao dịch thua lỗ. Ví dụ: các lệnh cắt lỗ có thể được sử dụng để tự động bán một vị thế nếu giá giảm xuống dưới một mức nhất định. Ngược lại, các lệnh chốt lời có thể tự động bán một vị thế khi đạt đến một mức lợi nhuận nhất định.
  • Tiềm năng thu được lợi nhuận cao: Các chiến lược này thường được tự động hóa nên chúng có thể được mở rộng quy mô để giao dịch với khối lượng lớn, điều này có thể dẫn đến lợi nhuận thậm chí còn lớn hơn.

Nhược điểm

Mặc dù có nhiều lợi ích tiềm năng khi sử dụng các chiến lược giao dịch định lượng, nhưng cũng có một số rủi ro nhất định bao gồm:

  • Rủi ro mô hình: Một trong những rủi ro chính của quant trading là rủi ro mô hình. Vì bản chất của chiến lược này là một chương trình máy móc được thiết lập và cài đặt mặc định nên không thể tự động thay đổi và ứng biến kịp thời với các điều kiện thực tế của thị trường. Nhiều nhà giao dịch định lượng phát triển các mô hình hoàn hảo trong điều kiện cụ thể, nhưng nếu như có một sự thay đổi bất ngờ diễn ra, nó có thể bị vô hiệu hoá.
  • Rủi ro về chất lượng dữ liệu: Rủi ro về chất lượng dữ liệu là khả năng dữ liệu được sử dụng để tạo ra chiến lược giao dịch bị sai sót, không chính xác hoặc không đầy đủ. Điều này có thể dẫn đến dự đoán sai lệch và kết quả giao dịch kém.
  • Rủi ro thanh khoản: Thị trường tiền điện tử có thanh khoản tương đối kém so với thị trường truyền thống và do đó, các trader có thể khó vào hoặc thoát khỏi các vị thế, đặc biệt là trong thời điểm biến động cao. Điều này có thể dẫn đến tổn thất đáng kể nếu trader không thể thực hiện giao dịch ở mức giá thuận lợi.
  • Rủi ro thị trường: Thị trường tiền điện tử rất biến động và chịu nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến giá, chẳng hạn như các sự kiện toàn cầu, thay đổi thể chế và hacker. Rủi ro thị trường có thể dẫn đến những tổn thất đáng kể cho trader.
  • Sự kiện thiên nga đen: Sự kiện thiên nga đen là một sự kiện bất ngờ có thể dẫn đến những biến động thị trường cực đoan. Những sự kiện này có thể là một cuộc đàn áp của chính phủ đối với tiền điện tử, một cuộc tấn công vào một sàn giao dịch lớn,...Những sự kiện này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ danh mục đầu tư, ngay cả khi chiến lược đó đã mang lại lợi nhuận trong quá khứ.

Giao dịch định lượng là một phương pháp đầu tư tiềm năng với nhiều ưu điểm, tuy nhiên nó cũng đi kèm với những rủi ro và yêu cầu kiến thức chuyên môn cao. Do vậy, phương pháp này thường phù hợp với những nhà đầu tư có kinh nghiệm và am hiểu về thị trường tài chính. Tuy nhiên, với QMC Trading App, bạn có thể thoải mái backtest chỉ bằng những thao tác kéo, thả mà không yêu cầu khả năng lập trình.

Khám phá thêm Tại đây.


Thuỳ Trang

Tài liệu tham khảo

Sharma, R. (2021, May 13). What is quantitative trading? Definition, examples, and profit. Investopedia. https://www.investopedia.com/terms/q/quantitative-trading.asp





Chia sẻ bài viết

Đánh giá

Hãy là người đầu tiên nhận xét bài viết này!

Đăng ký nhận tin

Nhập Email để nhận được bản tin mới nhất từ QM Capital.

Bài viết liên quan

Alpha Decay trong Trading: vì sao một chiến lược tốt dần mất hiệu quả?
11/03/2026
87 lượt đọc

Alpha Decay trong Trading: vì sao một chiến lược tốt dần mất hiệu quả? C

Trong đầu tư và quant trading, alpha được hiểu là phần lợi nhuận vượt trội mà một strategy tạo ra so với thị trường. Nếu một chiến lược có thể kiếm được lợi nhuận tốt hơn mức tăng chung của thị trường một cách ổn định, người ta nói rằng strategy đó có alpha. Ví dụ nếu chỉ số thị trường tăng trung bình 10% mỗi năm, nhưng một strategy trading tạo ra lợi nhuận 15% mỗi năm, thì phần 5% vượt trội có thể được xem là alpha. Nhiệm vụ chính của các trader định lượng và các quỹ quant chính là tìm ra những signal hoặc pattern trong dữ liệu có thể tạo ra alpha như vậy.

Signal vs Noise trong Trading: cách phân biệt điều quan trọng với điều ngẫu nhiên
10/03/2026
90 lượt đọc

Signal vs Noise trong Trading: cách phân biệt điều quan trọng với điều ngẫu nhiên C

Một trong những khái niệm quan trọng nhất trong quant trading là Signal vs Noise. Nói đơn giản, signal là thông tin thực sự có giá trị dự báo cho biến động giá trong tương lai, còn noise là những biến động ngẫu nhiên của thị trường không mang nhiều ý nghĩa. Vấn đề là trong thị trường tài chính, hai thứ này gần như luôn trộn lẫn với nhau. Mỗi ngày thị trường tạo ra hàng nghìn chuyển động nhỏ: tin tức, dòng tiền ngắn hạn, giao dịch của các quỹ, thậm chí là các lệnh stop loss của trader cá nhân. Phần lớn những chuyển động này thực ra chỉ là noise, nhưng vì trader nhìn thấy giá thay đổi liên tục nên rất dễ nhầm lẫn rằng mọi biến động đều là tín hiệu.

Khi thị trường giảm vì chiến tranh: chiến lược nào phù hợp?
09/03/2026
210 lượt đọc

Khi thị trường giảm vì chiến tranh: chiến lược nào phù hợp? C

Những giai đoạn thị trường giảm mạnh do chiến tranh hoặc căng thẳng địa chính trị thường khiến nhà đầu tư rơi vào trạng thái rất khó giao dịch. Tin tức tiêu cực xuất hiện liên tục, tâm lý thị trường thay đổi nhanh và dòng tiền có xu hướng rút khỏi tài sản rủi ro. Trong những thời điểm như vậy, nhiều chiến lược đầu tư truyền thống như “mua và giữ” thường gặp khó khăn vì thị trường không còn tăng ổn định mà chuyển sang trạng thái biến động mạnh.

Cách xây dựng một chiến lược Quant Trading đơn giản trên thị trường chứng khoán Việt Nam
09/03/2026
330 lượt đọc

Cách xây dựng một chiến lược Quant Trading đơn giản trên thị trường chứng khoán Việt Nam C

Phần lớn các chiến lược quant không bắt đầu từ những mô hình toán học phức tạp, mà từ một giả thuyết khá đơn giản về hành vi của thị trường. Quant trading thực chất là quá trình biến những quan sát như vậy thành rule có thể kiểm tra bằng dữ liệu. Trên thị trường chứng khoán Việt Nam, một trong những giả thuyết phổ biến nhất là momentum – tức là những cổ phiếu tăng mạnh trong một khoảng thời gian thường có xu hướng tiếp tục tăng thêm một thời gian nữa vì dòng tiền vẫn đang tập trung vào đó. Điều này có thể thấy khá rõ trong thực tế. Ví dụ trong giai đoạn thị trường tích cực, nhiều cổ phiếu dẫn dắt thường tăng mạnh hơn chỉ số chung.

Bên trong quy trình xây dựng một chiến lược Quant Trading
09/03/2026
216 lượt đọc

Bên trong quy trình xây dựng một chiến lược Quant Trading C

Trong quant trading, dữ liệu không chỉ là nguyên liệu đầu vào mà thực chất là nền tảng quyết định toàn bộ chất lượng của chiến lược. Không giống discretionary trading, nơi trader có thể dựa vào trực giác hoặc kinh nghiệm, quant trading phụ thuộc hoàn toàn vào việc phân tích dữ liệu lịch sử để tìm ra các pattern có thể lặp lại trong tương lai. Những dữ liệu này có thể rất đa dạng: market data truyền thống như giá và khối lượng giao dịch, dữ liệu order book, dữ liệu macro như lãi suất hoặc CPI, thậm chí các dạng alternative data như sentiment từ tin tức hoặc dữ liệu vệ tinh theo dõi hoạt động logistics

Tại sao chiến lược càng đơn giản lại càng sống lâu trong trading
04/03/2026
231 lượt đọc

Tại sao chiến lược càng đơn giản lại càng sống lâu trong trading C

Khi bắt đầu xây dựng một chiến lược trading, đa số mọi người thường bắt đầu từ một ý tưởng rất đơn giản. Ví dụ như: mua khi giá vượt lên trên đường trung bình 50 ngày và bán khi giá rơi xuống dưới. Logic phía sau khá trực quan: khi giá giao dịch cao hơn mức trung bình trong một thời gian dài, có thể thị trường đang hình thành xu hướng tăng.

video-image

Truy Cập Miễn Phí Thư Viện Bot Tín Hiệu Giao Dịch Tự Động

Được nghiên cứu và phát triển bởi các chuyên gia từ QMTrade và cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Truy cập ngay!