Giao dịch định lượng - Quantitative Trading trong đầu tư chứng khoán là gì?

02/02/2024

29,215 lượt đọc

Giao dịch định lượng thường được sử dụng bởi các tổ chức tài chính, các doanh nghiệp để mua hoặc bán với khối lượng lên đến hàng trăm nghìn cổ phiếu, hoặc một mức khối lượng tương đương đối với các sản phẩm tài chính khác. Vậy, giao dịch định lượng là gì? Hãy cùng tìm hiểu thêm ở bài viết dưới đây nhé!

1. Khái niệm

Giao dịch định lượng là một hình thức giao dịch sử dụng các chiến lược đầu tư dựa trên phân tích định lượng, sử dụng các tính toán toán học và phân tích số liệu để xác định các cơ hội giao dịch. Giá và khối lượng là hai trong số các dữ liệu đầu vào phổ biến hơn được sử dụng trong phân tích định lượng làm đầu vào chính cho các mô hình toán học. 

Một số điểm chính cần chú ý:

  • Giao dịch định lượng sử dụng các hàm toán học và mô hình giao dịch tự động để đưa ra quyết định giao dịch.
  • Trong loại hình giao dịch này, dữ liệu được kiểm tra ngược (Backtesting) được áp dụng vào các tình huống khác nhau để giúp xác định và đánh giá cơ hội sinh lời.
  • Ưu điểm của giao dịch định lượng là cho phép sử dụng tối ưu dữ liệu sẵn có và loại bỏ việc ra quyết định dựa trên cảm xúc có thể xảy ra trong quá trình giao dịch.
  • Một nhược điểm của giao dịch định lượng là nó có hạn chế về việc sử dụng: một chiến lược giao dịch định lượng sẽ mất hiệu quả khi các bên khác trên thị trường biết về nó hoặc khi điều kiện thị trường thay đổi.

Các nhà giao dịch định lượng tận dụng công nghệ hiện đại, toán học và sự sẵn có của các cơ sở dữ liệu toàn diện để đưa ra quyết định giao dịch hợp lý. Họ lấy một kỹ thuật giao dịch và tạo mô hình của nó bằng cách sử dụng toán học, sau đó phát triển một chương trình máy tính áp dụng mô hình vào dữ liệu thị trường lịch sử. Mô hình sau đó được backtest và tối ưu hóa. Nếu đạt được kết quả thuận lợi, hệ thống sẽ được triển khai trên thị trường thực tế với vốn thực.

2. Quant Trading hoạt động như thế nào?

Giao dịch định lượng thường liên quan đến việc quyết định chiến lược, backtest hệ thống, thực thi hệ thống và quản lý rủi ro. Các bước mà các quantitative trader thường thực hiện để tạo một chiến lược giao dịch hiệu quả như sau:

  • Xác định chiến lược giao dịch: Đây được xem là bước chân đầu tiên trong giao dịch, nhằm xác định rằng trader sẽ thực hiện giao dịch dựa trên những quy tắc nào. Đây có thể chỉ là những quy tắc cơ bản về hành động giá (Price – Action) hoặc cũng có thể là sự kết hợp của nhiều chỉ báo khác nhau. 
  • Phát triển, thiết lập các thuật toán dựa vào chiến lược giao dịch: Tại bước này, trader cần phải chuyển đổi các quy tắc của chiến lược thành những mô hình toán học. Tiếp đó, thực hiện mã hóa các mô hình toán học này để tạo ra những thuật toán.
  • Kiểm tra chiến lược với thuật toán vừa mới xây dựng: Trader cần phải sử dụng dữ liệu lịch sử của thị trường để đưa ra đánh giá khách quan nhất về thuật toán. Nếu như hiệu quả mà thuật toán mang lại chưa cao thì sẽ phải thực hiện chỉnh sửa.
  • Tự thiết lập các công cụ quản lý rủi ro cho bản thân: Muốn quản lý dòng tiền hiệu quả, các trader cần phải xây dựng kịch bản giao dịch, đặt stop loss, take profit,… và tích hợp vào hệ thống.
  • Triển khai các hệ thống trực tiếp trên thị trường giao dịch: Bắt đầu thực hiện các giao dịch thật và quan sát, phân tích tiềm năng lợi nhuận, mức rủi ro để có sự cải tiến thêm về thuật toán.
  • Tiếp tục phát triển những chiến lược mới, tối ưu hóa hệ thống trong những điều kiện cụ thể khác nhau của thị trường.

Nhìn chung, các hệ thống được tạo có thể từ hoàn toàn thủ công đến hoàn toàn tự động. Hơn nữa, các chương trình và hệ thống khác nhau được phát triển bởi các trader khác nhau sẽ cạnh tranh để tạo ra lợi nhuận cao hơn. Do đó, các trader sẽ cần phải liên tục cải thiện hệ thống giao dịch của mình để duy trì tính cạnh tranh.


3. Ưu, nhược điểm

Ưu điểm

Quant Trading có một số ưu điểm nhất định, bao gồm:

  • Tự động hóa: Một trong những lợi thế lớn nhất của giao dịch định lượng là nó có thể được tự động hóa. Nghĩa là các giao dịch có thể được thực hiện nhanh chóng và hiệu quả mà không cần sự can thiệp của con người. Ngoài ra, nó cũng hỗ trợ các nhà đầu tư trong quá trình tính toán và phân tích xác suất để có thể xác định và thực hiện các giao dịch sinh lời. Cho dù lượng thông tin trên thị trường có nhiều đến đâu thì thuật toán vẫn có thể kiểm soát được nó và phân tích một cách chính xác nhất. Trong khi đó, nếu thực hiện điều này bằng quy trình thủ công, các nhà đầu tư rất dễ nhầm lẫn. Điều này đặc biệt hữu ích trong một thị trường hoạt động 24/7 và biến động nhanh như thị trường tiền điện tử.
  • Tính khách quan: Các chiến lược giao dịch định lượng dựa trên các mô hình và thuật toán toán học, có thể giúp loại bỏ các cảm xúc như tham lam, sợ hãi,… và ý kiến chủ quan khỏi quá trình giao dịch. Điều này có thể dẫn đến kết quả giao dịch nhất quán và đáng tin cậy hơn, vì các quyết định dựa trên dữ liệu và phân tích.
  • Backtest: Một trong những lợi ích của quant trading là khả năng backtest (kiểm tra lại) chiến lược. Dựa trên dữ liệu lịch sử giá, backtest cho phép trader đánh giá hiệu suất, kiểm tra xem chiến lược hoạt động như thế nào, có khả thi hay không và tinh chỉnh chiến lược đó trước khi giao dịch thực sự bằng tiền thật.
  • Quản lý rủi ro: Các chiến lược giao dịch định lượng thường kết hợp các kỹ thuật quản lý rủi ro để giảm thiểu tác động của các giao dịch thua lỗ. Ví dụ: các lệnh cắt lỗ có thể được sử dụng để tự động bán một vị thế nếu giá giảm xuống dưới một mức nhất định. Ngược lại, các lệnh chốt lời có thể tự động bán một vị thế khi đạt đến một mức lợi nhuận nhất định.
  • Tiềm năng thu được lợi nhuận cao: Các chiến lược này thường được tự động hóa nên chúng có thể được mở rộng quy mô để giao dịch với khối lượng lớn, điều này có thể dẫn đến lợi nhuận thậm chí còn lớn hơn.

Nhược điểm

Mặc dù có nhiều lợi ích tiềm năng khi sử dụng các chiến lược giao dịch định lượng, nhưng cũng có một số rủi ro nhất định bao gồm:

  • Rủi ro mô hình: Một trong những rủi ro chính của quant trading là rủi ro mô hình. Vì bản chất của chiến lược này là một chương trình máy móc được thiết lập và cài đặt mặc định nên không thể tự động thay đổi và ứng biến kịp thời với các điều kiện thực tế của thị trường. Nhiều nhà giao dịch định lượng phát triển các mô hình hoàn hảo trong điều kiện cụ thể, nhưng nếu như có một sự thay đổi bất ngờ diễn ra, nó có thể bị vô hiệu hoá.
  • Rủi ro về chất lượng dữ liệu: Rủi ro về chất lượng dữ liệu là khả năng dữ liệu được sử dụng để tạo ra chiến lược giao dịch bị sai sót, không chính xác hoặc không đầy đủ. Điều này có thể dẫn đến dự đoán sai lệch và kết quả giao dịch kém.
  • Rủi ro thanh khoản: Thị trường tiền điện tử có thanh khoản tương đối kém so với thị trường truyền thống và do đó, các trader có thể khó vào hoặc thoát khỏi các vị thế, đặc biệt là trong thời điểm biến động cao. Điều này có thể dẫn đến tổn thất đáng kể nếu trader không thể thực hiện giao dịch ở mức giá thuận lợi.
  • Rủi ro thị trường: Thị trường tiền điện tử rất biến động và chịu nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến giá, chẳng hạn như các sự kiện toàn cầu, thay đổi thể chế và hacker. Rủi ro thị trường có thể dẫn đến những tổn thất đáng kể cho trader.
  • Sự kiện thiên nga đen: Sự kiện thiên nga đen là một sự kiện bất ngờ có thể dẫn đến những biến động thị trường cực đoan. Những sự kiện này có thể là một cuộc đàn áp của chính phủ đối với tiền điện tử, một cuộc tấn công vào một sàn giao dịch lớn,...Những sự kiện này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ danh mục đầu tư, ngay cả khi chiến lược đó đã mang lại lợi nhuận trong quá khứ.

Giao dịch định lượng là một phương pháp đầu tư tiềm năng với nhiều ưu điểm, tuy nhiên nó cũng đi kèm với những rủi ro và yêu cầu kiến thức chuyên môn cao. Do vậy, phương pháp này thường phù hợp với những nhà đầu tư có kinh nghiệm và am hiểu về thị trường tài chính. Tuy nhiên, với QMC Trading App, bạn có thể thoải mái backtest chỉ bằng những thao tác kéo, thả mà không yêu cầu khả năng lập trình.

Khám phá thêm Tại đây.


Thuỳ Trang

Tài liệu tham khảo

Sharma, R. (2021, May 13). What is quantitative trading? Definition, examples, and profit. Investopedia. https://www.investopedia.com/terms/q/quantitative-trading.asp





Chia sẻ bài viết

Đánh giá

Hãy là người đầu tiên nhận xét bài viết này!

Đăng ký nhận tin

Nhập Email để nhận được bản tin mới nhất từ QM Capital.

Bài viết liên quan

PAMM vs Copy Trading: Nhà đầu tư Việt Nam nên hiểu gì trước khi “gửi niềm tin” cho một người giao dịch hộ?
15/02/2026
48 lượt đọc

PAMM vs Copy Trading: Nhà đầu tư Việt Nam nên hiểu gì trước khi “gửi niềm tin” cho một người giao dịch hộ? C

Với nhà đầu tư Việt Nam, PAMM và Copy Trading thường được quảng bá chung một nhóm: “đầu tư thụ động”, “không cần biết phân tích”, “chỉ cần chọn người giỏi”. Nhưng nếu nhìn kỹ, hai mô hình này khác nhau ngay ở điểm nền tảng nhất: PAMM là bạn ủy quyền cho người khác giao dịch trên một tài khoản chung, còn Copy Trading là bạn vẫn giữ tài khoản của mình và chỉ sao chép lệnh. Nghe thì giống nhau, nhưng trong thực tế nó tạo ra hai cảm giác hoàn toàn khác: PAMM giống như “gửi tiền cho người khác lái xe hộ”, còn Copy Trading giống “ngồi xe của mình nhưng bật chế độ chạy theo xe dẫn đường”. Một khi bạn hiểu sự khác nhau về quyền kiểm soát, bạn sẽ thấy phần lớn câu chuyện “an toàn hơn” hay “nguy hiểm hơn” đều xoay quanh đúng điểm này.

Cổ phiếu “penny” ở Việt Nam 2026: Cơ hội thật, bẫy thật và cách tiếp cận thực tế để không biến mình thành “thanh khoản cho người khác”
15/02/2026
48 lượt đọc

Cổ phiếu “penny” ở Việt Nam 2026: Cơ hội thật, bẫy thật và cách tiếp cận thực tế để không biến mình thành “thanh khoản cho người khác” C

Ở Việt Nam, khái niệm “penny stock” thường không được định nghĩa theo kiểu một mốc giá cứng như trong vài thị trường khác, nhưng trong thực tế nhà đầu tư vẫn hiểu khá giống nhau: đó là nhóm cổ phiếu giá thấp, thường thuộc doanh nghiệp vốn hóa nhỏ, thanh khoản có thể “lúc có lúc không”, và biến động giá thường mạnh hơn phần còn lại của thị trường. Có những mã giá thấp vì doanh nghiệp thật sự yếu, kết quả kinh doanh xấu kéo dài, bị suy giảm niềm tin nên giá bị “đè” xuống. Nhưng cũng có những mã giá thấp vì giai đoạn thị trường xấu làm định giá co lại, hoặc doanh nghiệp nhỏ nhưng đang trong quá trình tái cấu trúc, có câu chuyện hồi phục. Chính sự lẫn lộn giữa hai nhóm này tạo ra cảm giác “đi tìm vàng trong cát”, khiến penny trở thành thứ cực kỳ hấp dẫn với nhà đầu tư thích cảm giác “mua rẻ”.

Xu hướng Algorithmic Trading 2026
11/02/2026
96 lượt đọc

Xu hướng Algorithmic Trading 2026 C

Nếu nhìn lại 3–5 năm gần đây, algorithmic trading đã thay đổi rất nhiều. Trước đây, chỉ cần một chiến lược có equity curve đẹp trên backtest là đủ để nhiều người tin rằng mình đã tìm ra “công thức in tiền”. Nhưng bước sang 2026, môi trường thị trường buộc người làm algo phải trưởng thành hơn. Biến động cao hơn, dòng tiền luân chuyển nhanh hơn, và sự cạnh tranh cũng dày đặc hơn. Điều này khiến lợi thế không còn nằm ở việc bạn có một mô hình phức tạp hay không, mà nằm ở việc hệ thống của bạn có thực sự sống sót được trong điều kiện xấu hay không.

Tâm Lý Tài Chính: Hiểu Các Thiên Kiến Trong Giao Dịch và Ứng Dụng Thực Tế Tại Thị Trường Việt Nam
10/02/2026
105 lượt đọc

Tâm Lý Tài Chính: Hiểu Các Thiên Kiến Trong Giao Dịch và Ứng Dụng Thực Tế Tại Thị Trường Việt Nam C

Tâm lý tài chính (Behavioral Finance) là một lĩnh vực nghiên cứu tâm lý học và kinh tế học, giúp giải thích tại sao những nhà đầu tư, dù có kỹ năng hay kiến thức, vẫn thường xuyên đưa ra các quyết định tài chính không hợp lý. Đặc biệt, tâm lý tài chính không đồng ý với giả thuyết của lý thuyết tài chính truyền thống, cho rằng mọi quyết định trong thị trường đều được đưa ra một cách hợp lý và tối ưu. Trái lại, tâm lý tài chính nhìn nhận rằng con người thường xuyên bị chi phối bởi cảm xúc, và điều này có thể dẫn đến những sai lầm trong giao dịch.

Market Flow Trading: Nhìn dòng chảy thị trường Việt Nam để giao dịch hiệu quả hơn
09/02/2026
105 lượt đọc

Market Flow Trading: Nhìn dòng chảy thị trường Việt Nam để giao dịch hiệu quả hơn C

Market flow trading, hiểu đơn giản, không phải là cố đoán xem giá sẽ lên hay xuống, mà là quan sát dòng tiền và hành vi giao dịch đang thực sự diễn ra. Thay vì hỏi “cổ phiếu này rẻ hay đắt”, market flow đặt câu hỏi: ai đang mua, ai đang bán, và họ có đang quyết liệt hay không.

Python hay C++ trong Quantitative Finance: chọn ngôn ngữ theo bài toán
08/02/2026
261 lượt đọc

Python hay C++ trong Quantitative Finance: chọn ngôn ngữ theo bài toán C

Trong quantitative finance, câu hỏi Python hay C++ xuất hiện rất sớm, thường ngay khi người ta bắt đầu viết những dòng code đầu tiên cho trading. Điều thú vị là câu hỏi này không bao giờ có câu trả lời dứt khoát, và chính việc nó tồn tại suốt nhiều năm cho thấy một điều: hai ngôn ngữ này không thay thế nhau, mà phục vụ những mục đích rất khác nhau. Nếu chỉ nhìn ở mức bề mặt, người ta thường nói Python dễ nhưng chậm, C++ khó nhưng nhanh. Nhưng trong công việc quant thực tế, sự khác biệt quan trọng hơn nhiều nằm ở bạn đang giải quyết loại vấn đề gì, và ở giai đoạn nào của pipeline.

video-image

Truy Cập Miễn Phí Thư Viện Bot Tín Hiệu Giao Dịch Tự Động

Được nghiên cứu và phát triển bởi các chuyên gia từ QMTrade và cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Truy cập ngay!