18/01/2025
3,033 lượt đọc
Trend Following (Giao dịch theo xu hướng) là một chiến lược giao dịch nổi bật trong thị trường tài chính, đặc biệt là trong thị trường chứng khoán. Phương pháp này hoạt động dựa trên nguyên lý "mua khi giá đang tăng và bán khi giá đang giảm", tức là nhà giao dịch theo đuổi một xu hướng đang tồn tại và tiếp tục giao dịch theo xu hướng đó cho đến khi có dấu hiệu cho thấy xu hướng đó thay đổi. Đây là một chiến lược rất phổ biến bởi tính đơn giản và dễ áp dụng của nó. Tuy nhiên, để hiểu rõ và sử dụng thành công Trend Following, bạn cần nắm vững lý thuyết cơ bản cũng như các công cụ phân tích kỹ thuật để nhận diện xu hướng và các chiến lược áp dụng
.
Trend Following là chiến lược giao dịch dựa trên nguyên lý bám theo xu hướng của thị trường. Điều này có nghĩa là bạn sẽ tham gia vào thị trường khi giá đang trong một xu hướng tăng (bullish trend) và thoát ra khi xu hướng chuyển sang giảm (bearish trend). Nhà giao dịch theo phương pháp này không cố gắng đoán khi nào xu hướng sẽ đảo chiều, mà thay vào đó, họ bám sát diễn biến của xu hướng hiện tại, tham gia vào giao dịch khi xu hướng đang mạnh mẽ và rút lui khi xu hướng có dấu hiệu yếu đi. Một trong những điểm mạnh của phương pháp này là tính đơn giản và khả năng dễ dàng áp dụng trong nhiều thị trường khác nhau
Xu hướng của thị trường có thể được xác định qua các công cụ phân tích kỹ thuật, và Trend Following đặc biệt mạnh mẽ khi kết hợp với các chỉ báo có khả năng đo lường xu hướng như các đường trung bình động (Moving Averages) hay các chỉ báo khác như RSI (Relative Strength Index), MACD (Moving Average Convergence Divergence). Điều này giúp nhà giao dịch không chỉ nhận diện xu hướng mà còn quản lý rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.
Để thực hiện chiến lược Trend Following, việc nhận diện xu hướng là yếu tố cực kỳ quan trọng. Có rất nhiều công cụ phân tích kỹ thuật giúp bạn nhận diện xu hướng và các điểm vào lệnh. Một trong những công cụ phổ biến nhất là đường trung bình động (Moving Average). Đường trung bình động là công cụ đơn giản nhưng hiệu quả giúp xác định liệu thị trường đang có xu hướng tăng hay giảm. Cụ thể, khi giá nằm trên đường trung bình động, điều này thường cho thấy thị trường đang trong xu hướng tăng. Ngược lại, khi giá nằm dưới đường trung bình động, xu hướng giảm được xác nhận. Các loại đường trung bình động phổ biến bao gồm SMA (Simple Moving Average) và EMA (Exponential Moving Average), mỗi loại có những ưu nhược điểm riêng và được ứng dụng trong các tình huống khác nhau.
Ngoài ra, RSI và MACD là các chỉ báo giúp đo lường động lực và sức mạnh của xu hướng. RSI giúp xác định mức độ quá mua hoặc quá bán của thị trường, từ đó giúp nhà giao dịch nhận diện khi nào xu hướng có thể kết thúc và đảo chiều. Trong khi đó, MACD là một chỉ báo quan trọng giúp xác định động lực của xu hướng, với tín hiệu giao cắt giữa các đường MACD và đường tín hiệu (Signal Line) cho thấy sự thay đổi trong động lượng của thị trường. Cuối cùng, Trendlines (đường xu hướng) cũng là một công cụ rất hữu ích để vẽ ra các khu vực hỗ trợ và kháng cự, qua đó giúp xác định xu hướng tổng thể và các điểm vào lệnh hợp lý.
Có một số chiến lược giao dịch phổ biến mà các nhà giao dịch có thể áp dụng khi sử dụng phương pháp Trend Following. Một trong những chiến lược đơn giản nhưng hiệu quả nhất là cắt lỗ và chốt lãi. Các nhà giao dịch sử dụng phương pháp này sẽ đặt một mức cắt lỗ (stop loss) ngay dưới điểm hỗ trợ trong xu hướng tăng hoặc trên điểm kháng cự trong xu hướng giảm. Điều này giúp hạn chế rủi ro nếu xu hướng thay đổi bất ngờ. Mặt khác, điểm chốt lãi (take profit) sẽ được xác định dựa trên các mức Fibonacci retracement hoặc mức kháng cự/hỗ trợ tiếp theo trong xu hướng.
Một chiến lược phổ biến khác là sử dụng các cặp đường trung bình động (Moving Average Crossovers). Trong chiến lược này, bạn sẽ giao dịch dựa trên sự giao cắt của các đường trung bình động. Ví dụ, khi một đường SMA ngắn hạn (ví dụ 10 ngày) cắt lên đường SMA dài hạn (ví dụ 50 ngày), đây là tín hiệu để bạn mua vào. Ngược lại, khi đường SMA ngắn hạn cắt xuống đường SMA dài hạn, đó là tín hiệu để bán ra. Đây là chiến lược rất phổ biến và thường được các nhà giao dịch áp dụng trong thị trường có xu hướng rõ ràng.
Ngoài ra, breakout trading cũng là một chiến lược quan trọng trong Trend Following. Chiến lược này dựa vào việc giao dịch khi giá phá vỡ các mức hỗ trợ hoặc kháng cự quan trọng, điều này cho thấy sự bắt đầu của một xu hướng mới. Khi giá phá vỡ các mức này, nhà giao dịch sẽ vào lệnh mua hoặc bán tùy thuộc vào hướng của xu hướng.
Dưới đây là bảng trình bày cách kết hợp các loại đường trung bình động và các tham số khác nhau để áp dụng trong chiến lược Trend Following:
| Loại Đường Trung Bình Động | Tham Số (Khoảng Thời Gian) | Kết Quả | Tín Hiệu Mua/Bán |
| SMA | 10 ngày | Tốt cho các xu hướng ngắn hạn | Mua khi SMA 10 cắt lên SMA 50 |
| SMA | 50 ngày | Tốt cho các xu hướng dài hạn | Bán khi SMA 10 cắt xuống SMA 50 |
| EMA | 20 ngày | Phản ứng nhanh với biến động | Mua khi EMA 20 cắt lên EMA 50 |
| EMA | 200 ngày | Xác định xu hướng dài hạn | Mua khi EMA 20 cắt lên EMA 200 |
| RSI | 14 ngày | Phát hiện quá mua/quá bán | Mua khi RSI dưới 30 và bán khi RSI trên 70 |
Như bạn có thể thấy trong bảng trên, việc kết hợp các chỉ báo kỹ thuật khác nhau, từ SMA, EMA đến RSI, tạo ra một chiến lược giao dịch mạnh mẽ. Bạn có thể linh hoạt điều chỉnh tham số (chẳng hạn như tăng giảm số ngày của SMA hoặc EMA) tùy vào thời gian và tính chất của xu hướng thị trường mà bạn đang giao dịch.
Trend Following là một chiến lược giao dịch mạnh mẽ và hiệu quả, đặc biệt trong các thị trường có xu hướng rõ ràng. Tuy nhiên, để áp dụng thành công chiến lược này, bạn cần nắm vững các công cụ kỹ thuật và biết cách quản lý rủi ro một cách hiệu quả. Nhờ vào tính đơn giản, trực quan và khả năng sinh lời khi thị trường có xu hướng mạnh, Trend Following sẽ tiếp tục là một trong những chiến lược giao dịch phổ biến trong tương lai.
0 / 5
Nếu phải chọn một rủi ro làm hỏng nhiều chiến lược định lượng nhất, thì đó thường không phải là thiếu mô hình hiện đại, mà là overfitting. Nói đơn giản, overfitting xảy ra khi mô hình học quá kỹ dữ liệu quá khứ đến mức nó không chỉ học tín hiệu thật, mà còn học luôn cả nhiễu. Khi nhìn lại lịch sử, mọi thứ trông rất đẹp: độ chính xác cao, equity curve mượt, drawdown dễ chịu, Sharpe ratio hấp dẫn. Nhưng đến khi đem sang giai đoạn mới, hoặc live trading, mô hình bắt đầu hỏng rất nhanh.
Có một hiểu lầm rất phổ biến khi mới bước vào quant trading: cứ nghe đến “quant” là nghĩ ngay đến deep learning, transformers, reinforcement learning, foundation models, hay ít nhất cũng phải có một thứ gì đó đủ phức tạp để nghe giống phòng lab hơn là bàn giao dịch. Nhưng nếu nhìn vào cách nhiều tổ chức thật đang vận hành, bức tranh lại bớt hào nhoáng hơn nhiều.
Nếu nhìn theo kiểu tin tức, ngày đáo hạn phái sinh thường bị gắn với những cụm như rung lắc, kéo trụ, ép ATC. Nhưng với quant trading, cách hỏi như vậy vẫn còn cảm tính. Câu hỏi đúng hơn là: ngày đáo hạn có tạo ra một mẫu biến động lặp lại, đủ ổn định, đủ rõ, để mình đưa vào bộ lọc của hệ thống hay không. Đây là một câu hỏi rất hợp với thị trường Việt Nam, vì hợp đồng tương lai VN30 có lịch đáo hạn cố định vào thứ Năm lần thứ ba của tháng đáo hạn, nên bản thân nó đã là một event định kỳ, rất phù hợp để làm event study. Ngoài ra, hợp đồng VN30 hiện có hệ số nhân 100.000 đồng mỗi điểm chỉ số, nên đây không phải một sản phẩm quá nhỏ để bỏ qua khi nhìn hành vi của nhóm cổ phiếu trụ.
Một trong những lỗi phổ biến nhất của nhà đầu tư cá nhân ở Việt Nam là quyết định mua trước, rồi mới mở chart ra sau để tìm lý do xác nhận. Có thể là một mã được nhắc nhiều trong room chat, một câu chuyện đầu tư công đang nóng, một cổ phiếu bất động sản “đã giảm quá sâu”, hay một mã ngân hàng “nghe nói sắp vào sóng”. Cách ra quyết định như vậy nghe quen vì nó rất đời thường, nhưng chính nó làm nhiều người kẹt hàng hàng tháng trời. Mua xong thì chart không chạy. Hoặc tệ hơn, chart vẫn tiếp tục bleed xuống nhưng người cầm hàng cứ bấu víu vào câu chuyện vì không biết nhìn chart thế nào để thừa nhận rằng mình đang đứng sai phía.
Điều làm nhiều tài khoản lỗ nặng không phải là vì trader luôn nhìn sai thị trường. Nhiều khi họ nhìn đúng xu hướng, nhưng vẫn thua vì vào sai kích thước vị thế. Đây là lỗi rất phổ biến. Khi thị trường êm, họ đánh lớn vì thấy giá đi đẹp. Đến lúc thị trường rung mạnh hơn, họ vẫn giữ đúng size cũ. Kết quả là một giai đoạn biến động lớn có thể xóa sạch thành quả của nhiều tuần trước đó.
Sai lầm rất phổ biến của người mới là thấy chỉ số tăng mạnh một phiên rồi kết luận thị trường đã tạo đáy. Thực tế, một nhịp hồi kỹ thuật thường có 3 đặc điểm: giá bật lên sau chuỗi giảm sâu, tâm lý bớt hoảng loạn, nhưng khối lượng chưa thật sự cải thiện và chỉ số vẫn chưa vượt lại các vùng kỹ thuật quan trọng. Phiên ngày 17/03/2026 là ví dụ khá rõ. VN-Index tăng 17,08 điểm, đóng cửa ở 1.710,29 điểm, số mã tăng là 179 so với 147 mã giảm, nhưng giá trị khớp lệnh HoSE chỉ khoảng 20,9 nghìn tỷ đồng, vẫn dưới trung bình 20 phiên. Cùng lúc đó, phân tích kỹ thuật của AseanSC cho thấy VN-Index khi ấy vẫn đóng cửa dưới MA10, MA20 và MA50, tức là xu hướng ngắn hạn chưa thực sự đảo chiều, nên nhịp tăng này nghiêng nhiều hơn về một nhịp hồi kỹ thuật hơn là tín hiệu xác nhận tiền lớn quay lại.
Được nghiên cứu và phát triển bởi các chuyên gia từ QMTrade và cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Truy cập ngay!