16/09/2025
822 lượt đọc
Trong hành trình chuẩn bị cho một vị trí trong lĩnh vực quantitative finance, hầu hết ứng viên đều đã đọc những cuốn “kinh điển” như Hull – Options, Futures and Other Derivatives, Baxter & Rennie – Financial Calculus hay Joshi – The Concepts and Practice of Mathematical Finance. Nhưng thực tế, có nhiều “viên ngọc ẩn” không được liệt kê trong syllabus chính thức, lại mang đến góc nhìn sâu hơn và giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho công việc hàng ngày của một quant.
Trong hành trình chuẩn bị cho một vị trí trong lĩnh vực quantitative finance, hầu hết ứng viên đều đã đọc những cuốn “kinh điển” như Hull – Options, Futures and Other Derivatives, Baxter & Rennie – Financial Calculus hay Joshi – The Concepts and Practice of Mathematical Finance. Nhưng thực tế, có nhiều “viên ngọc ẩn” không được liệt kê trong syllabus chính thức, lại mang đến góc nhìn sâu hơn và giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho công việc hàng ngày của một quant.
Dưới đây là 5 cuốn sách mà QM Capital cho rằng bất kỳ ai nghiêm túc theo đuổi nghề này nên dành thời gian tìm hiểu:
Đây là một cuốn sách cầu nối tuyệt vời cho sinh viên toán muốn bước vào tài chính định lượng. Điểm mạnh là vừa đủ chặt chẽ về mặt toán học (có chứng minh), vừa giữ lại được những kết quả cốt lõi trong định giá phái sinh và lý thuyết danh mục hiện đại (CAPM). Nếu bạn muốn củng cố nền tảng toán trước khi bước sang thế giới stochastic calculus, đây là nơi lý tưởng để bắt đầu.
Nếu Hull thiên về ứng dụng thì Björk là “bài học nâng cao” về lý thuyết. Sách dẫn dắt từ mô hình nhị phân, stochastic calculus, đến pricing bằng martingale. Nhưng điểm đáng giá là phần mở rộng: định giá barrier options, LIBOR market model, và optimal stopping. Đi kèm còn có phụ lục về measure theory, probability, martingales – cực kỳ hữu ích nếu bạn chuẩn bị nghiên cứu sâu hoặc thi tuyển ở những vị trí đòi hỏi nền tảng toán xác suất vững chắc.
Không kỹ thuật, nhưng lại giàu giá trị nhân văn. Cuốn sách tập hợp 25 câu chuyện từ các quant ở nhiều định chế lớn: quản lý danh mục định lượng, định giá phái sinh, vi cấu trúc thị trường, quản lý rủi ro… Đọc để thấy rằng con đường vào nghề không hề “một màu”: có người đến từ vật lý, có người từ toán thuần, có người lại xuất phát từ kỹ thuật. Đây là nguồn động lực và cái nhìn thực tế cho những ai còn đang phân vân.
Narang viết cho nhà đầu tư muốn hiểu các quỹ định lượng, nhưng bất kỳ ai làm việc trong quỹ cũng nên đọc. Cuốn này bóc tách toàn bộ vòng đời của một hệ thống giao dịch định lượng: từ mô hình hóa, quản trị dữ liệu, đến quản trị rủi ro. Điểm đắt giá là những cảnh báo về overfitting, data issues và rủi ro mô hình – những thứ ứng viên mới thường đánh giá thấp.
Quants không chỉ làm toán, mà còn code – nhiều khi là C++. Bộ “Effective” của Meyers không dạy bạn viết code chạy, mà dạy viết code tốt, an toàn, tối ưu và tận dụng tối đa Standard Template Library (STL). Nhiều quant trẻ đọc Effective C++ nhưng bỏ qua hai cuốn sau – và phải trả giá bằng việc “phát minh lại bánh xe”. Với ai muốn làm quant developer hay researcher, đây là bộ không thể bỏ qua.
Nếu các cuốn “kinh điển” là tấm hộ chiếu bắt buộc, thì 5 cuốn trên là “vũ khí bí mật” giúp bạn nổi bật trước vòng phỏng vấn. Bởi ở thị trường lao động tài chính định lượng, kiến thức nền là cần thiết, nhưng chính sự khác biệt trong tư duy, khả năng hiểu sâu cả lý thuyết lẫn thực tiễn, và kỹ năng coding chuẩn mới quyết định bạn đi xa đến đâu.
0 / 5
Một trong những khái niệm quan trọng nhất trong quant trading là Signal vs Noise. Nói đơn giản, signal là thông tin thực sự có giá trị dự báo cho biến động giá trong tương lai, còn noise là những biến động ngẫu nhiên của thị trường không mang nhiều ý nghĩa. Vấn đề là trong thị trường tài chính, hai thứ này gần như luôn trộn lẫn với nhau. Mỗi ngày thị trường tạo ra hàng nghìn chuyển động nhỏ: tin tức, dòng tiền ngắn hạn, giao dịch của các quỹ, thậm chí là các lệnh stop loss của trader cá nhân. Phần lớn những chuyển động này thực ra chỉ là noise, nhưng vì trader nhìn thấy giá thay đổi liên tục nên rất dễ nhầm lẫn rằng mọi biến động đều là tín hiệu.
Những giai đoạn thị trường giảm mạnh do chiến tranh hoặc căng thẳng địa chính trị thường khiến nhà đầu tư rơi vào trạng thái rất khó giao dịch. Tin tức tiêu cực xuất hiện liên tục, tâm lý thị trường thay đổi nhanh và dòng tiền có xu hướng rút khỏi tài sản rủi ro. Trong những thời điểm như vậy, nhiều chiến lược đầu tư truyền thống như “mua và giữ” thường gặp khó khăn vì thị trường không còn tăng ổn định mà chuyển sang trạng thái biến động mạnh.
Phần lớn các chiến lược quant không bắt đầu từ những mô hình toán học phức tạp, mà từ một giả thuyết khá đơn giản về hành vi của thị trường. Quant trading thực chất là quá trình biến những quan sát như vậy thành rule có thể kiểm tra bằng dữ liệu. Trên thị trường chứng khoán Việt Nam, một trong những giả thuyết phổ biến nhất là momentum – tức là những cổ phiếu tăng mạnh trong một khoảng thời gian thường có xu hướng tiếp tục tăng thêm một thời gian nữa vì dòng tiền vẫn đang tập trung vào đó. Điều này có thể thấy khá rõ trong thực tế. Ví dụ trong giai đoạn thị trường tích cực, nhiều cổ phiếu dẫn dắt thường tăng mạnh hơn chỉ số chung.
Trong quant trading, dữ liệu không chỉ là nguyên liệu đầu vào mà thực chất là nền tảng quyết định toàn bộ chất lượng của chiến lược. Không giống discretionary trading, nơi trader có thể dựa vào trực giác hoặc kinh nghiệm, quant trading phụ thuộc hoàn toàn vào việc phân tích dữ liệu lịch sử để tìm ra các pattern có thể lặp lại trong tương lai. Những dữ liệu này có thể rất đa dạng: market data truyền thống như giá và khối lượng giao dịch, dữ liệu order book, dữ liệu macro như lãi suất hoặc CPI, thậm chí các dạng alternative data như sentiment từ tin tức hoặc dữ liệu vệ tinh theo dõi hoạt động logistics
Khi bắt đầu xây dựng một chiến lược trading, đa số mọi người thường bắt đầu từ một ý tưởng rất đơn giản. Ví dụ như: mua khi giá vượt lên trên đường trung bình 50 ngày và bán khi giá rơi xuống dưới. Logic phía sau khá trực quan: khi giá giao dịch cao hơn mức trung bình trong một thời gian dài, có thể thị trường đang hình thành xu hướng tăng.
Pairs trading là một trong những ý tưởng đơn giản và dễ hiểu nhất trong thế giới giao dịch định lượng. Ý tưởng cốt lõi là: nếu hai tài sản thường di chuyển gần nhau trong quá khứ nhưng tạm thời tách ra khỏi nhau, thì khả năng cao chúng sẽ quay lại trạng thái cân bằng trước đó. Khi điều đó xảy ra, trader sẽ mua tài sản được xem là “rẻ” và bán tài sản được xem là “đắt”, sau đó chờ khoảng cách giữa chúng thu hẹp lại để đóng vị thế và kiếm lợi nhuận. Điểm hấp dẫn của chiến lược này nằm ở chỗ nó không phụ thuộc quá nhiều vào việc thị trường chung đang tăng hay giảm. Trong lý thuyết, khi bạn long một cổ phiếu và short một cổ phiếu khác trong cùng ngành, các biến động chung của thị trường sẽ phần nào triệt tiêu lẫn nhau. Bạn không cố đoán thị trường sẽ đi lên hay đi xuống; bạn chỉ đặt cược rằng mối quan hệ giữa hai tài sản sẽ quay lại trạng thái bình thường.
Được nghiên cứu và phát triển bởi các chuyên gia từ QMTrade và cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp.
Truy cập ngay!