Gặp gỡ các nhà đầu tư đang thử việc đầu tư định lượng tại nhà

Từ một nhà thơ tới nhà đầu tư định lượng

Nhà thơ Pietros Maneos, 44 tuổi, đang sử dụng nền tảng giao dịch trực tuyến để xây dựng, kiểm thử và đặt cược vào các thuật toán giao dịch định lượng mua bán cổ phiếu và quỹ giao dịch trên sàn.

Maneos là người không có kiến thức về toán học hay công nghệ, nhưng ông đã tìm ra cách để giao dịch chứng khoán như những nhà đầu tư hàng đầu trên Wall Street. Ông sử dụng nền tảng giao dịch trực tuyến Composer.trade để xây dựng, kiểm thử và đặt cược vào các thuật toán giao dịch lượng tử mua bán cổ phiếu và quỹ giao dịch trên sàn từ văn phòng tại Boca Raton, Florida. Ví dụ cho một thuật toán, giữ khoản đầu tư tại Quỹ hoán đổi danh mục (ETF) mô phỏng chỉ số Nasdaq-100 với đòn bẩy ba lần nếu chỉ số S&P 500 đã diễn biến tăng gần đây - và nếu không, sẽ giữ trái phiếu Chính phủ.

Hiện tại, ông đang chạy 72 chiến lược như vậy mà ông đã xây dựng bằng công cụ của ứng dụng, nhưng cũng có thể nhập các yêu cầu bằng tiếng Anh thông thường và trí tuệ nhân tạo của ứng dụng sẽ dịch thành mã.

“Đây giống như có một hộp đen cá nhân của riêng mình,” ông nói. “Có thể nói rằng tôi là một quỹ đầu tư có 72 chiến lược.”

Maneos là một trong số ngày càng lớn nhà đầu tư thông thường áp dụng các kỹ thuật tương tự như những người đã “bùng nổ” trên Phố Wall kể từ thành công của Jim Simons và quỹ đầu tư Renaissance Technologies của ông - điều nhiều người gọi là cuộc cách mạng định lượng.

Các quỹ lượng tử sử dụng thuật toán được mã hóa vào máy tính có hiệu suất cao để nhận diện, tìm kiếm tín hiệu thị trường và tự động mua bán cổ phiếu và các tài sản khác tương ứng. Những người hành nghề cho rằng đầu tư định lượng sử dụng nhiều thông tin hơn nhiều so với bất kỳ dữ liệu mà đầu óc con người có thể thu thập được và có thể ngăn chặn việc ra quyết định giao dịch theo cảm tính.

Một số thuật toán mạo hiểm tập trung vào những tài sản rủi ro khi thị trường lặng sóng. Một số khác an toàn hơn lại dõi theo từng nhịp lên xuống của giá cả, tìm kiếm cơ hội vàng. Thế nhưng, cả hai đều có những điểm chung bất ngờ đó là được tạo ra bởi nhóm những chuyên gia là bậc thầy lập trình, sở hữu hiểu biết sâu sắc về thị trường, thường là những tiến sĩ toán học hay vật lý, những người thiết kế và xây dựng nên những mô hình giao dịch phức tạp này.

Cuộc đua với Wall Street: Cuộc chơi giao dịch định lượng không còn dành riêng cho giới nhà nghề

Trong nhiều thập kỷ, thế giới giao dịch lượng tử - nơi những thuật toán tinh vi kiếm lời trên thị trường - chỉ là vùng cấm địa của các quỹ đầu tư khổng lồ với chi phí quản lý khổng lồ. Nhưng giờ đây, sân chơi đang thay đổi.

Máy tính cá nhân ngày càng mạnh mẽ, website hướng dẫn mọc lên như nấm, các nhà đầu tư nghiệp dư chia sẻ mẹo trên mạng xã hội. Một loạt sách, video YouTube và nền tảng giao dịch trực tuyến như Composer, Alpaca.markets và QuantConnect.com đã xuất hiện, giúp việc "chơi" chứng khoán như chuyên gia trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Tuy nhiên, không phải ai cũng chào đón sự "dân chủ hóa" này. Một số lo ngại rằng quyền lực thao túng thị trường không nên trao cho những người chưa đủ kinh nghiệm. Chỉ một vài cú click sai trong một chiến lược phức tạp có thể dẫn đến thảm họa. Thậm chí, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc tận dụng những biến động nhanh chóng của thị trường là một thách thức ngay cả đối với các nhà đầu tư lão luyện.

Andrew Beer, một chuyên gia kỳ cựu của quỹ đầu tư DBi, cho biết: "Giờ đây, các nhà đầu tư cá nhân có thể hành động giống như thần tượng đầu tư định lượng của họ: xây dựng những mô hình phức tạp đến mức không thể đánh bại cho đến khi chúng thực sự hoạt động."

Pietros Maneos, người khẳng định chiến lược của ông mang lại lợi nhuận hơn 33% vào năm ngoái, sử dụng Composer vì giao diện đồ họa và trí tuệ nhân tạo dễ sử dụng của nó. Nền tảng này không yêu cầu kiến thức về ngôn ngữ lập trình và cho phép người dùng nhìn thấy, chia sẻ chiến lược của họ dưới dạng biểu đồ luồng đơn giản.

Ra mắt vào năm 2021, Composer cho phép người dùng xây dựng chiến lược từ danh sách hơn 11.000 cổ phiếu và ETF. Benjamin Rollert, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của công ty, cho biết số lượng người dùng đã tăng gần gấp 5 lần vào năm 2023 và hiện đạt hàng chục nghìn người.

Nhiều người dùng khen ngợi sự đơn giản của nó. Tuy nhiên, một số khác cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn như wash sale (bán giả - giao dịch mà nhà đầu tư thực hiện để giảm thuế bằng cách bán một chứng khoán đang lỗ vào thời điểm cuối năm để xác nhận một khoản lỗ về vốn khi kê khai thuế trong năm đó) và thiếu một số công cụ quản lý rủi ro phổ biến của Wall Street, chẳng hạn như công cụ tự động đóng vị thế một chiến lược khi đạt đến mức thua lỗ cụ thể. Một số người khác thậm chí còn báo cáo mất tiền do lỗi hệ thống trong hai năm qua, khiến các giao dịch không được thực hiện như kế hoạch.

Rollert khẳng định độ ổn định của hệ thống "khá tốt" ngay cả khi so sánh với các công ty môi giới lớn và nhấn mạnh các biện pháp kiểm tra rủi ro trước khi giao dịch mà công ty ông đã cài đặt "để đảm bảo người dùng không làm điều gì điên rồ". Việc bán khống cổ phiếu, giao dịch quyền chọn, cổ phiếu penny hay sử dụng đòn bẩy đều bị cấm, điều này "ngăn chặn được hầu hết các vấn đề", ông nói.

Các thuật toán của Composer chỉ giao dịch một lần mỗi ngày và các chiến lược thường được thiết kế để chạy trong nhiều tháng hoặc lâu hơn. Nhiều người dùng đang hướng đến lợi nhuận khổng lồ với các chiến lược sử dụng đòn bẩy để đầu tư vào ETF.

Đầu tư định lượng tại nhà: Cơn sốt hay canh bạc mạo hiểm?

David Kaiser, một quản lý tài khoản ở Holland, Michigan, đã xây dựng các chiến lược tại chính chiếc bàn bếp của mình, chuyển đổi giữa các ETF khác nhau - một số nắm giữ cổ phiếu công nghệ, một số khác chưa trái phiếu Kho bạc - dựa trên các tín hiệu được thiết kế để cho biết liệu thị trường đang đi lên, đi xuống hay sideway. Anh cho biết, danh mục đầu tư định lượng của anh chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số số tiền đầu tư, vì vậy anh cảm thấy thoải mái khi mạo hiểm hơn với nó.

"Tôi 55 tuổi và tôi biết tôi không đạt được như những người cùng tuổi về khoản tiết kiệm hưu trí," Kaiser nói. "Tôi cảm thấy cần phải táo bạo hơn." Kaiser nằm trong cộng đồng hơn 4.500 người dùng Composer đã hoạt động trên nền tảng nhắn tin Discord trong khoảng một năm rưỡi qua. Tại đó, những người đam mê có thể chia sẻ ý tưởng, an ủi nhau và - hoàn toàn trái ngược với các đồng nghiệp chuyên nghiệp - thường xuyên chia sẻ chi tiết về chiến lược của họ. Các thành viên cho biết, nơi này thân thiện, trưởng thành và hợp tác hơn nhiều so với những diễn đàn hỗn loạn như WallStreetBets của Reddit.

Nhưng một số người đã phải trả giá đắt. Walter Sanders, 41 tuổi, một nhà phát triển phần mềm cho hệ thống bệnh viện ở Macon, Georgia, cho biết anh đã mất 15% trong một tuần với một chiến lược anh tìm thấy trên Discord nhưng không kiểm tra kỹ lưỡng. Anh truy ra nguyên nhân thua lỗ là do một ETF phỏng theo một cổ phiếu Trung Quốc với đòn bẩy gấp ba lần, anh đã đưa vào một chiến lược và có kết quả backtest vô cùng hấp dẫn - một cách ước tính lợi nhuận và thua lỗ trong quá khứ bằng cách chạy một mô hình giao dịch với dữ liệu lịch sử.

Các nhà giao dịch lượng tử giàu kinh nghiệm cho biết, việc xây dựng các chiến lược có vẻ như dễ dàng mang lại lợi nhuận trong quá khứ nhưng khó có thể hoạt động trong tương lai. Họ nói rằng những dấu hiệu cảnh báo của những trò lừa bịp như vậy bao gồm lợi nhuận cao thiếu thực tế và mã code phức tạp với hàng chục dòng logic.

"Tôi dần nhận ra rằng mặc dù kết quả backtest có thể cho thấy điều gì đã xảy ra, nhưng nó không có nghĩa là nó hợp lý," Sanders nói.

Daniel Hutchens, 40 tuổi, là một cựu kỹ sư an ninh mạng của Microsoft, tự viết mã cho các chiến lược giao dịch của mình trên các nền tảng như Interactive Brokers. Nhưng anh ấy cho biết gần đây đã cải thiện hiệu suất của một trong số chúng bằng cách thay thế một ETF theo dõi chỉ số Nasdaq-100 bằng những ETF khác nắm giữ cổ phiếu bán dẫn - một ý tưởng được phát triển trên Discord sau khi anh chia sẻ chiến lược của mình ở đó. "Tôi có thể nói, 'Này, đây chỉ là một ý tưởng điên rồ và chưa hoàn thiện, hãy chơi với nó nếu bạn muốn,'" Hutchens nói về việc đăng trên trang web. 

Cuộc đua gia nhập thế giới giao dịch định lượng đang bùng nổ, mở ra cơ hội lớn cho những nhà đầu tư cá nhân. Nhưng bên cạnh đó cũng là những rủi ro đáng chú ý. Liệu đây là một sân chơi công bằng hay chỉ là một canh bạc may rủi? Chỉ thời gian mới có thể trả lời.

Thuỳ Trang

Dịch từ Wall Street Journal